Wacław Kostek-Biernacki. Człowiek do zadań specjalnych

Jego nazwisko kojarzy się z terrorem, przemocą i Berezą Kartuską. Nieodżałowany syn ziemi polskiej, żołnierz Legionów Polskich i armii II Rzeczpospolitej, oddany osobie Józefa Piłsudskiego i skupionej wokół Marszałka sanacji. To losy Wacława Kostka-Biernackiego przybliża czytelnikom Krzysztof Drozdowski w książce pt. „Wacław Kostek-Biernacki. Człowiek do zadań specjalnych” z oferty Wydawnictwa Skarpa Warszawska.

Drozdowski mierzy się w tej narracji z postacią skrajnie niejednoznaczną, obciążoną silnym piętnem historycznym i emocjonalnym, uznawaną za symbol represji sanacyjnych. Autor nie próbuje jednak tej opinii ani prostować na siłę, ani jej bezrefleksyjnie potwierdzać. Zamiast tego oferuje pogłębiony portret człowieka swojej epoki, uwikłanego w realia brutalnej i kontrowersyjnej polityki międzywojennej Polski.

Na uwagę zasługuje fakt, że dzięki tej narracji czytelnik może prześledzić drogę Kostka-Biernackiego od legionisty i idealisty, przez lojalnego wykonawcę poleceń swojego obozu politycznego, po urzędnika państwowego obdarzonego niemal nieograniczonym zaufaniem, który za swoje polityczne decyzje poniósł dotkliwe konsekwencje. Rzadko mówi się bowiem o życiu Biernackiego po II wojnie światowej, a ten okres zdecydowanie zasługuje na czytelniczą uwagę.

Ważnym elementem publikacji jest również skuteczna próba demitologizacji Berezy Kartuskiej. Drozdowski pokazuje obóz jako narzędzie polityczne, a nie osobisty projekt tytułowego bohatera, choć nie odbiera mu odpowiedzialności za metody i praktyki tam stosowane. To wyważone podejście zasługuje na uznanie, zwłaszcza we współczesnych czasach uproszczonych ocen i czarno-białych narracji.

„Wacław Kostek-Biernacki. Człowiek do zadań specjalnych” to książka dla czytelników zainteresowanych historią II RP, sanacją i mechanizmami władzy. Nie daje łatwych odpowiedzi, ale zmusza do refleksji nad granicami lojalności i moralności w polityce. To rzetelna biografia, która nie wybiela bohatera, lecz pozwala lepiej zrozumieć jego wybory, a to w historiografii wartość nie do przecenienia.

Czasami wystarczy jedno nazwisko na okładce, bym wiedziała, że muszę po tę książkę sięgnąć. Tak właśnie jest w przypadku Krzysztofa Drozdowskiego to autor, którego twórczość śledzę od dawna i którego książki zamawiam w ciemno, bez chwili wahania. Dlaczego? Bo wiem, że każda z nich to gwarancja rzetelności, pasji i wyjątkowego podejścia do historii. Drozdowski nie pisze dla drugiego historyka, tylko dla zwykłego czytelnika, takiego jak ja. Potrafi przybliżyć przeszłość w sposób przystępny, ale i fascynujący, pełen emocji i ludzkich dramatów.

Już sam tytuł „Wacław Kostek-Biernacki. Człowiek do zadań specjalnych” intryguje. Kryje w sobie obietnicę spotkania z kimś wyjątkowym, niejednoznacznym, kimś, kto nie bał się trudnych decyzji. Kiedy zobaczyłam tę książkę po raz pierwszy, przyciągnęła mnie nie tylko nazwisko autora, ale też solidne, piękne wydanie. Gruba, elegancka oprawa, która od razu nadaje jej wyjątkowego charakteru. Wiedziałam, że to będzie lektura, której nie odłożę po kilku stronach. Dodatkowo, jak to u Drozdowskiego, w środku znalazłam fotografie, mapy i dokumenty, to detale, które uwielbiam, bo pozwalają mi jeszcze bardziej „wejść” w opisywaną historię i poczuć klimat tamtych lat.

Z opisu książki wiedziałam, że tym razem autor zabierze mnie w podróż przez niezwykle burzliwy okres XX wieku i pozwoli poznać człowieka, który wymyka się wszelkim schematom. Wacław Kostek-Biernacki — rewolucjonista PPS, bojowiec Organizacji Bojowej, oficer legionowy wierny Piłsudskiemu, wojewoda, który rządził twardą ręką, a także pisarz o niepokojącej wyobraźni.

Najciekawsze momenty książki to te, w których autor prowadzi nas przez wydarzenia rewolucji 1905 roku, ukazując młodego Kostka jako człowieka zdeterminowanego, gotowego na wszystko w imię idei. Potem poznajemy go w czasach I wojny światowej, gdy walczył u boku Piłsudskiego. Jest lojalny, oddany, ale coraz bardziej zahartowany przez brutalność wojny. Szczególnie poruszyły mnie opisy jego działalności w okresie II RP, kiedy jako wojewoda podejmował decyzje, które niejednemu z nas wydałyby się dziś nie do przyjęcia. A jednak w tym wszystkim widać człowieka, który wierzył, że służy sprawie. To właśnie ta wiara czyniła go tak niebezpiecznym.

Drozdowski, jak zawsze, nie narzuca ocen. Nie próbuje ani wybielić, ani potępić swojego bohatera. Daje czytelnikowi przestrzeń, by sam wyciągnął wnioski. I to w tym tkwi siła tej książki, w uczciwości i autentyczności. Czy można było być patriotą i jednocześnie bezwzględnym? Czy służba idei usprawiedliwia wszystko? Czy można pozostać wiernym swoim przekonaniom, kiedy świat wokół się zmienia, a wartości tracą znaczenie?

Podczas lektury towarzyszyło mi wiele emocji, od ciekawości, przez zaskoczenie, aż po autentyczne wzruszenie. Czułam, że poznaję nie tylko historię jednego człowieka, ale i obraz Polski, która w XX wieku nie miała łatwych chwil, w kraju pełnego sprzeczności, ideałów i dramatów.

Najbardziej w tej książce spodobało mi się to, jak autor potrafi ożywić historię. Pokazać, że za suchymi datami i faktami kryją się ludzie z krwi i kości z emocjami, wątpliwościami i słabościami. Dzięki niemu Wacław Kostek-Biernacki przestał być dla mnie tylko nazwiskiem, które gdzieś kiedyś obiło się o uszy. Stał się człowiekiem, którego losy zapamiętam na długo.

Polecam tę książkę każdemu, kto lubi odkrywać historię w sposób prawdziwy i nieoczywisty. To nie tylko biografia, to podróż w czasie, w głąb ludzkiej psychiki i w świat decyzji, które nie zawsze da się jednoznacznie ocenić.