Przeklęty

Między człowiekiem a bestią. Mroczna cena daru w „Przeklętym”

„Przeklęty” Michała Klimaszewskiego to mroczna powieść z pogranicza horroru i thrillera psychologicznego, osadzona we współczesnej, dobrze rozpoznawalnej przestrzeni Dolnego Śląska. Autor sięga po motyw znany od wieków – wilkołactwo – lecz ubiera go w realistyczny, surowy kontekst codzienności młodego człowieka zagubionego pomiędzy pracą, rutyną a niespełnionymi ambicjami. To historia o darze, który szybko okazuje się przekleństwem oraz o cienkiej granicy między człowieczeństwem a instynktem.

Głównym bohaterem jest Mateusz Adamek – zwyczajny chłopak po maturze, pracownik fabryki, dorabiający w weekendy, bez wielkich ambicji i bez wielkich dramatów. Jego codzienność zostaje brutalnie przerwana przez tajemnicze zdarzenie nad jeziorem. Już pierwsze sceny po wypadku budują atmosferę dezorientacji i grozy: „Poczuł wiejący mu na genitalia chłód i zorientował się, że leży nagi między sosnami i świerkami. Nie mógł sobie przypomnieć wydarzeń ostatniej nocy”. Brak pamięci, nagość, krew i strach stają się zapowiedzią tego, że nic nie będzie już takie jak wcześniej.

Początkowo przemiana Mateusza wydaje się niemal spełnieniem marzeń. Nadludzka siła, wyostrzone zmysły, pewność siebie i przebiegłość kontrastują z jego dawną, wycofaną osobowością. Jednak autor szybko odbiera czytelnikowi złudzenia. Każda zmiana ma swoją cenę, a pytanie „Dar? A może już przekleństwo?” staje się osią całej powieści. Klimaszewski konsekwentnie pokazuje proces przemiany nie tylko fizycznej, ale przede wszystkim psychicznej. Mateusz stopniowo przestaje być ofiarą, a staje się drapieżnikiem.

Jednym z najmocniejszych elementów książki jest sposób przedstawienia podwójnej natury bohatera. Mateusz nie tylko zmienia ciało, ale też sposób myślenia. Bestia nie jest jedynie fizyczną formą, lecz „mrocznym pasażerem”, który czai się w nim nieustannie: „Bestia się budziła. Mateusz nie widział już, kiedy ten nikczemny i niepowstrzymany stwór przejmie nad nim kontrolę, ale wyczuwał jego obecność”. Ta relacja przypomina uzależnienie – od krwi, od przemocy, od poczucia władzy. Autor nie unika brutalności, lecz nie epatuje nią bez sensu. Sceny przemian i mordów są drastyczne, lecz służą pokazaniu, jak łatwo zatracić granice moralne, gdy instynkt zaczyna dominować nad rozumem.

Warto zwrócić uwagę na osadzenie fabuły w realnych miejscach – Wrocławiu, Złotoryi, Rokitkach. Dzięki temu historia zyskuje autentyczność i dodatkowy niepokój. Gdy policjant mówi: „W takim prowincjonalnym miasteczku jak Złotoryja jedno morderstwo rocznie to sensacja”, a chwilę później pada informacja o czternastu ofiarach, czytelnik czuje skalę zagrożenia i bezradność instytucji wobec czegoś, co wymyka się racjonalnym wyjaśnieniom. Motyw śledztwa i policyjnych raportów wprowadza element thrillera i stawia pytanie: „…jeśli nie człowiek, to co?”

Na uwagę zasługuje wątek kryminalny oraz perspektywa policjantów próbujących racjonalnie wyjaśnić serię brutalnych zbrodni. Zderzenie faktów z czymś, co wymyka się logice, buduje napięcie i prowadzi do niejednoznacznego finału, pozostawiającego czytelnika z pytaniami o naturę zła i odpowiedzialność.

 „Przeklęty” to również opowieść o tożsamości i odpowiedzialności. Najbardziej gorzka konkluzja pojawia się wtedy, gdy Mateusz uświadamia sobie prawdę o sobie: „Kiedy wydawało mu się, że miał kontrolę nad bestią, uświadomił sobie, że tak naprawdę on sam nią był”. To zdanie doskonale podsumowuje sens powieści – nie ma prostego podziału na potwora i ofiarę, dobro i zło. Największym horrorem jest to, co rodzi się wewnątrz człowieka.

Nie sposób jednak pominąć pewnych niedociągnięć, które mogą pozostawić u czytelnika uczucie niedosytu. Przede wszystkim autor nie rozwija w wystarczającym stopniu genezy pierwszego wilkołaka. Mateusz Adamek, mimo że doświadcza głębokiej i destrukcyjnej przemiany, praktycznie nie podejmuje prób zrozumienia źródła swojego daru – lub przekleństwa. Brakuje scen, w których bohater szukałby informacji, legend, zapisków czy choćby internetowych wzmianek o podobnych przypadkach. Tajemniczy mężczyzna z Rokitek, który mógłby stanowić klucz do rozwiązania zagadki, pozostaje jedynie cieniem, niewykorzystanym w pełni potencjałem fabularnym. To sprawia, że sam motyw wilkołactwa funkcjonuje bardziej jako fakt dokonany niż zjawisko, które można zgłębić i osadzić w szerszym kontekście.

Podobnie rzecz ma się z zasadami działania przemiany. Fazy księżyca, choć obecne i istotne dla fabuły, wydają się momentami naciągane i niekonsekwentne. Pełnia raz działa jak nieubłagany wyzwalacz bestii, innym razem ustępuje miejsca wewnętrznej dyscyplinie bohatera lub jego pracy zmianowej. Brakuje jasno określonych reguł, które pozwoliłyby czytelnikowi zrozumieć mechanizm przemiany i przewidywać jej skutki. W efekcie napięcie nie zawsze wynika z logiki świata przedstawionego, lecz raczej z arbitralnych decyzji fabularnych.

Zastrzeżenia może budzić również sposób przedstawienia samych zabójstw. Choć są one brutalne i sugestywne, często wydają się zbyt oczywiste i schematyczne. Ofiary pojawiają się w momentach dogodnych dla fabuły, rzadko zaskakując czytelnika przebiegiem zdarzeń lub konsekwencjami dla bohatera. Potencjał psychologiczny polowania – konflikt moralny, poczucie winy czy strach przed dekonspiracją – mógłby zostać pogłębiony zamiast ustępować miejsca samej akcji.

Książka Michała Klimaszewskiego pt. „Przeklęty” to propozycja dla czytelników lubiących mroczne historie, w których horror nie wynika wyłącznie z potworności, lecz z faktu, że największym zagrożeniem może być sam człowiek. Autor pokazuje, jak cienka i krucha jest granica między normalnością a bestialstwem oraz jak łatwo usprawiedliwić przemoc, gdy zaczyna ona dawać poczucie siły i kontroli.

Mimo fabularnych niedociągnięć powieść nie tyle pozostaje w czytelniku na długo, ile budzi ciekawość co do dalszego rozwoju historii. „Przeklęty” sprawia wrażenie solidnego wstępu do większej opowieści — książki, która bardziej intryguje pomysłem niż jego pełnym wykorzystaniem. Zamiast poczucia domknięcia pojawia się oczekiwanie, że kolejna część dopowie to, czego tutaj zabrakło i w pełni rozwinie potencjał zaproponowanego świata.

Informacje dodatkowe o Przeklęty:

Wydawnictwo: Nie powiem
Data wydania: 2025-10-09
Kategoria: Kryminał, sensacja, thriller
ISBN: b.d
Liczba stron: 372
Dodał/a opinię: Jagoda Buch