Recenzja książki: Bruno. Epoka genialna

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Bruno Schulz, polski artysta żydowskiego pochodzenia, oryginalny, ale i niedoceniony, zaliczany jest do grona twórców cieszących się narastającym uznaniem. Każde jego dzieło – zarówno pisarskie, jak i plastyczne – opowiada o osobistych słabościach autora, o jego obsesjach, zawiłościach psychiki, pasjach oraz kompleksach. Książka Bruno. Epoka genialna jest wnikliwym studium przypadku, przedstawiającym postać Schulza w sposób obiektywny, bez najmniejszego nawet koloryzowania rzeczywistości.

Anna Kaszuba-Dębska, korzystając z wiedzy kilkudziesięciu świadków znających Schulza osobiście (listy, rękopisy, gazety), w interesujący sposób nakreśliła portret artysty. W czterech częściach publikacji opisała całokształt życia i działalności twórcy: dzieciństwo (dom rodzinny, zabawa i nauka, praca w sklepie, zdawane z wyróżnieniem egzaminy), lata spędzone w Cesarsko-Królewskim Gimnazjum w rodzinnym Drohobyczu (sukcesy w szkole i poza jej murami, wyprawy z przyjaciółmi, młodzieńcze miłości), beztroski czas w Truskawcu (lecznicze kuracje, malowanie i sprzedaż obrazów, spotkania literackie). Jest również zauroczenie freudowską psychoanalizą (pogłębiająca się depresja, kontakty z psychiatrami), fascynacja kinem (miłość do X Muzy będzie towarzyszyć Schulzowi już zawsze), nieustanne poszukiwanie własnego miejsca na ziemi (niespełnione marzenia o ASP, nauka w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie, kontynuacja kariery w Berlinie, wystawy, odczyty).

Dzięki autorce czytelnik poznaje nadzieje Schulza na sukces w Paryżu i Wiedniu, jest świadkiem jego zachwytu grozą i horrorem. Wraz z nim zmaga się ze stresem, jaki w późniejszym okresie negatywnie odbił się na zdrowiu psychicznym Brunona. Towarzyszy mu podczas zakopiańskich wakacji, w czasie życia na uchodźstwie, wraz z nim powraca (z bagażem wojennych i artystycznych doświadczeń) do rodzinnego miasta. Są i kolejne wydarzenia: apostazja, dramat społeczności żydowskiej w getcie, śmierć Brunona poprzez strzał w tył głowy. W lekturze nie brakuje także obszernych wspomnień związanych z twórczością artystyczną (plastyczną i pisarską), określaną mianem „twórczości demonicznej”, która przepełniona jest dualizmem, scenami sadomasochistycznymi, aktami kobiecymi, mroczną atmosferą z ogromnym ładunkiem emocji.

Publikacja Wydawnictwa Znak jest lekturą wartą uwagi. Autorka (malarka) podołała zadaniu, jakiego się podjęła: udało jej się wydobyć głębię twórczości artysty do tej pory niedocenianego. Opowiedziała historię Brunona w sposób interesujący, zrozumiałym językiem, który wzbogaca wiedzę czytelnika o nieznane dotychczas szczegóły. Każdy rozdział poprzedzony został zapisanym kursywą cytatem. Mnóstwo cytatów jest również w tekście zwartym (zapisano je w wersji oryginalnej, bez poprawiania ortografii, interpunkcji oraz stylistyki). Tekst uzupełniają pochodzące z wielu źródeł czarno-białe zdjęcia (tylko jedno jest kolorowe), których spis zamieszczono na końcu książki. Pomocą służą przypisy końcowe, obszerna bibliografia (źródła tradycyjne, adresy stron internetowych, czasopisma), ułożony w porządku alfabetycznym Indeks osób. Na uwagę zasługuje również materiał dodatkowy: Opowiadania, eseje, recenzje Brunona Schulza, które ukazały się za życia pisarza.

Książka Bruno. Epoka genialna warta jest tego, by po nią sięgnąć. Czytelnik nie przeczyta jej jednym tchem. Czas, jaki trzeba przeznaczyć na lekturę, choć dłuższy, zaowocuje refleksjami związanymi z życiem i przemijaniem, z realizmem oraz marzeniami. Lektura jest okazją do poznania jednego z najwybitniejszych artystów ubiegłego wieku.

Tagi: biografie wspomnienia

Kup książkę Bruno. Epoka genialna

Sprawdzam ceny dla ciebie ...

Zobacz także

Zobacz opinie o książce Bruno. Epoka genialna
Książka
Bruno. Epoka genialna
Anna Kaszuba-Dębska
Inne książki autora
Kobiety i Schulz
Anna Kaszuba-Dębska0
Okładka ksiązki - Kobiety i Schulz

Książka "Kobiety i Schulz" to efekt blisko dwuletnich badań naukowych w archiwach całego świata, dotyczących życiorysu Brunona Schulza oraz kilkunastu...

Jak Stryjenka Milenka palec od ssania uratowała
Anna Kaszuba-Dębska0
Okładka ksiązki - Jak Stryjenka Milenka palec od ssania uratowała

Nowa seria książeczek dla dzieci podejmuje trudne i często wstydliwe tematy. Klimat opowiadanych historii, z dreszczykiem w tle, podkreślają piękne czarno-białe...

Zobacz wszystkie książki tego autora