Recenzja książki: Podręczny słownik przyjaciół i nieprzyjaciół Leszka Kołakowskiego

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Nieżyjący już dziś Leszek Kołakowski, odbiorca honorowych doktoratów i szesnastu innych zaszczytów (w tym Orderu Orła Białego), znany jest między innymi z sentymentalnego podejścia do przyjaźni. Karty książki Podręczny słownik przyjaciół i nieprzyjaciół Leszka Kołakowskiego odsłaniają postaci stu piętnastu powiązanych z nim osób, co ubogaci wiedzę czytelnika o nieznane do tej pory szczegóły.

Treść Słownika… zapisana została w postaci alfabetycznych haseł (A-Ż): kryjące się pod nimi konkretne osoby pozostawały – jak lektura szybko wykaże – z Kołakowskim w przyjaźni (z nielicznymi przypadkami nie-przyjaźni). Wśród nazwisk odnajdzie czytelnik Polaków i obcokrajowców, ludzi w różnym wieku, obojga płci, zmarłych i żyjących, o niekoniecznie tożsamych z Kołakowskim przekonaniach. Odnajdzie czytelnik filozofów, teologów, etyków, antropologów, historyków, socjologów, politologów, krytyków i satyryków, matematyków oraz fizyków, poetów, felietonistów, scenarzystów, kompozytorów, malarzy i dziennikarzy (również partyjnych gazet). Nie brak dyrektorów, prezesów, profesorów, aktywistów opozycji i wojskowych, działaczy komunistycznych, tajnych współpracowników Służby Bezpieczeństwa oraz więźniów politycznych. Są laureaci nagród, posłowie na Sejm, eksperci w sprawach ważnych i najważniejszych, piłkarze, księgowi, cichociemni, rysownicy oraz feministki, a nawet kolekcjoner fajek, handlarz, ksiądz katolicki i pastor ewangelicki, kustoszka, piosenkarka oraz pewien Genio ze stacji benzynowej. Zaprezentowany w lekturze przekrój osób i charakterów pokazuje, jak bardzo otwarty umysł Kołakowskiego pomagał mu w dowartościowywaniu drugiego człowieka.

Publikacja Wydawnictwa Znak bogata jest w szczegóły. Pod nazwami osobowymi (nazwisko, imię, pseudonim) kolejnych osób znalazły się ich dane uzupełniające (daty, funkcje, osiągnięcia, ewentualnie – nagrody, hobby) oraz ciekawie przedstawione portrety, z uwzględnieniem cech, za które przez Leszka Kołakowskiego były doceniane (nieżyczliwych również cenił). Są w lekturze fakty i ciekawostki, dialogi, fragmenty cytatów (źródła-bibliografia – z przyporządkowaniem do nazwisk podano na końcu książki) oraz utworów literackich (wraz z epitafium upamiętniającym Kołakowskiego). Uwagę zwraca zamieszczona na okładce satyryczna ilustracja Magdaleny Pelc przedstawiająca Kołakowskiego, za którym murem stoi plejada jego przyjaciół.

Opracowany przez Zbigniewa Mentzla Podręczny słownik przyjaciół i nieprzyjaciół Leszka Kołakowskiego wart jest lektury.

Tagi: Biografie i literatura faktu