Recenzja książki: Protokół rozbieżności. Historia Polski bez histerii

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Twórca platformy Historiateka i zarazem autor kanału historycznego Historia, jakiej nie znacie, Cezary Korycki w książce Protokół rozbieżności. Historia Polski bez histerii przedstawia, ciekawie uzasadniając, rozbieżności w interpretacji wspólnej historii.

Zamieszczona w Protokole… narracja historyczna analizuje zagadnienia, na temat których wypowiadają się pytani przez Koryckiego historycy z dwunastu krajów europejskich, Izraela oraz Stanów Zjednoczonych. Każdemu z nich autor poświęcił osobny rozdział, na którego schematyczną treść składają się informacje dotyczące rozmówcy (imię, nazwisko, kraj, miejsce historycznej działalności, krótki biogram), 1-2 zdaniowy temat, notka wprowadzająco – wyjaśniająca oraz zapis rozmowy prowadzonej metodą wywiadu. Zadawane przez Koryckiego pytania umożliwiają przyjrzenie się dziejom narodu polskiego oraz układającym się przez wieki relacjom z sąsiadującymi państwami. Sięga autor czasów zakonów rycerskich i wypraw krzyżowych, przygląda się stosunkom Polaków z Litwinami, zagląda w panteon ukraińskich bohaterów czasów Kozaczyzny oraz za kulisy przedwojennej współpracy polsko – słowackiej. Omawia interesy Francuzów w niepodległej Polsce, kwestię zaangażowania militarnego Brytyjczyków, mordowania Polaków przez Ukraińców na Wołyniu, rozbioru Czechosłowacji, polskości na Litwie, relacji polsko – białoruskich, polsko – rosyjskich i polsko – amerykańskich w okresie międzywojennym. Wyczerpujące wypowiedzi rozmówców przyczyniają się do pogłębienia świadomości historycznej czytelnika.

W publikacji Wydawnictwa Literackiego odnajdzie czytelnik masę historycznych faktów, dziejowych uwarunkowań, geopolitycznych niuansów, narodowych mitów. Są daty, wieki, nazwiska, nazwy, stopnie, sojusze, plany i ich realizacje, założenia oraz działania; są krytyczne analizy, konstruktywne wnioski i przemyślane odrzucenia uproszczeń, a wiele z utrwalonych przez wieki przekonań spotkało się w lekturze z krytycznym zakwestionowaniem. Są i pytania kontrowersyjne, chociażby: czy łotewski legion ma na koncie zbrodnie popełnione na Polakach?, czy generał Sikorski był francuskim agentem?, jak współczesna Szwecja zapatruje się na zwrot zagrabionych Rzeczypospolitej ponad trzysta lat temu dóbr kultury?, no i dlaczego dzisiejsi Niemcy nie mają świadomości, że Polacy też, jak Żydzi, byli ofiarami II wojny światowej? Moderowana przez Koryckiego dyskusja z reprezentantami różnych narodów oraz tradycji intelektualnych, służąc głębszemu zrozumieniu istoty poruszanych zagadnień, pozwala spojrzeć na dzieje Polski z zewnątrz. Pomocą służą dolne przypisy wyjaśniająco – bibliograficzne oraz indeks nazwisk.

Treść książki Protokół rozbieżności. Historia Polski bez histerii nie daje łatwych odpowiedzi, ale za to pozwala zakwestionować czarno-biały obraz przeszłości.

Tagi: Historia