Recenzja książki: Świat Zaginiony. Wyprawa do wnętrza PRL. Tom 1

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Przypadający na lata 1952-1989 okres PRL-u niektórzy wspominają z rozrzewnieniem, inni nie chcieliby do tamtych czasów powrócić. Dlaczego? W książce Świat Zaginiony. Wyprawa do wnętrza PRL z doskonałą precyzją zostały opisane wydarzenia przenoszące do klimatu tego, co dawno minęło.

Jacek Piekara (urodzony w roku 1965, więc okres PRL-u nie jest mu obcy) w sposób obiektywny pisze o tym, co było. Opierając się na własnych wspomnieniach, obserwacjach, spostrzeżeniach i doświadczeniach oraz na informacjach pochodzących z archiwalnych dokumentów, opracowań, artykułów, notatek, filmów i quizów o PRL-u, pokazał, jak wtedy wyglądało życie zwykłych ludzi. To, co składa się na opisywany okres, przedstawił za pomocą opatrzonych fotografiami encyklopedycznych haseł, a te zebrał w pięciu tematycznych, poprzedzonych wprowadzeniami działach: polityka, gospodarka, jedzenie i picie, podróże i wakacje oraz dom. Omawiając polityczno-gospodarcze fundamenty, na których zbudowane zostało ówczesne państwo, autor pozwala zrozumieć zarówno tło epoki, jak i obowiązujące wówczas absurdalne zasady. Dopiero po nich czytelnik odnajdzie wyjaśnienia charakteryzujących peerelowską rzeczywistość haseł: PRL, PZPR, SB, demokracja ludowa, przyjaźń z ZSRR, opozycyjne podziemie, stan wojenny, transformacja ustrojowa czy kontakty z innymi państwami (oraz ważne daty i ważni ludzie) – wszystko to, i wiele jeszcze więcej, wraz z przejawiającym się na każdym kroku brakiem logiki w peerelowskiej, szeroko pojętej ekonomii, związanej z cenami i dostępnością towarów, rynkiem pracy, gastronomią, podróżami oraz budownictwem, pokazuje uciążliwe problemy codzienności, z jakimi musiał borykać się przeciętny obywatel słusznie minionych czasów.

W publikacji Wydawnictwa Zysk i S-ka Jacek Piekara oprowadza czytelnika po realiach peerelowskiego świata. Sięga do korzeni zjawisk, analizuje fakty, omawia epokowe zmiany (r)ewolucyjne, obala mity, ukazuje prawdy ukrywane bądź przemilczane oraz zbrodnie tuszowane w czasach komunistycznej dyktatury, wylicza dziwactwa, kurioza i niebezpieczeństwa, opisuje groteskowe zdarzenia, przytacza ciekawostki, opowiada anegdoty i dowcipy, serwuje obyczajowe smaczki, krótko mówiąc: charakteryzuje codzienne życie tamtych lat. Są też oceny człowieka, który wszystko to widział, uczestniczył, przeżył. W wielu miejscach tekstu strzałką zaznaczono odnośniki do kolejnych haseł. Historyczne zdjęcia (autorzy niektórych pozostają nieznani) doskonale oddają klimat dawnej epoki. Pomocą służy Indeks haseł, czerwona wstążeczka pełni rolę zakładki.

Książka Świat Zaginiony. Wyprawa do wnętrza PRL przeznaczona jest nie tylko dla tych, którzy w opisywanych wydarzeniach odnajdą siebie z tamtych lat (migawki na okładce przywołają wspomnienia z dzieciństwa i młodości). Sięgnąć po nią powinni również ludzie młodzi, dziwiący się niejednokrotnie, jak bardzo życie w tamtym okresie różniło się od obecnego.

Tagi: Biografie i literatura faktu