Recenzja książki: Transakcja

Recenzuje: Elżbieta Molęda

Powieść ,,Transakcja" Piotra Gajdzińskiego jest moim drugim spotkaniem z dziennikarzem śledczym Rafałem Terleckim, bohaterem cyklu ,,Rafał Terlecki". Książkę można zaliczyć do gatunku political fiction, a dokładniej jest to thriller polityczno-szpiegowski. Chociaż jest to już szósty tom, to, moim zdaniem, każdy z nich można czytać jako osobną całość. Elementem łączącym jest w zasadzie tylko postać głównego bohatera, a jego życie osobiste stanowi jedynie niewielki, poboczny wątek w całej historii. Akcja ,,Transakcji" osadzona jest w czasach współczesnych, ale z nawiązaniem do okresu PRL-u. Rafała Terleckiego tym razem zapraszają do współpracy służby polskiego wywiadu. Jego zadaniem jest poszukanie informacji o jednym ze szpiegów, który nawiązał współpracę z wywiadem po bardzo długiej przerwie. Ich zdaniem dziennikarz ma dużo większe możliwości weryfikacji tożsamości tego człowieka niż przedstawiciele wywiadu bez wzbudzania podejrzeń. Mimo początkowych wahań Terlecki rozpoczyna dziennikarskie śledztwo, które jak się okazuje sięga aż do okresu stacjonowania w Polsce wojsk radzieckich i ich późniejszej ewakuacji i odkrywa tajemnice sprzed lat. Niestety jego śledztwo prowadzone we współpracy z dwójką przyjaciół z redakcji okazuje się nie tylko ciekawe, ale także niebezpieczne. Bardzo ciekawy jest także wątek dotyczący pracy rosyjskiego szpiega w Polsce. Autor wykorzystuje w swojej powieści typowe dla tego typu motywy odkrywania prawdy, działania na granicy prawa, demaskowania spisków, kłamstw i manipulacji, ujawniania tajemnic, podwójnego życia, dylematów agentów i oczywiście rozważań dotyczących granicy między dobrem ze złem. Piotr Gajdziński znakomicie łączy realne fakty z fikcją literacką tkając misterną sieć, w której bardzo trudno oddzielić te dwa obszary. Bardzo starannie buduje tło wydarzeń zarówno aktualnych jak i tych umiejscowionych w przeszłości. Pokazuje wpływ przeszłości na teraźniejszość. Analizy sytuacji międzynarodowej i geopolitycznych rozgrywek przedstawiane przez bohaterów jego powieści są bardzo realistyczne i wiarygodne. Biorąc pod uwagę fakt, że akcja powieści dzieje się w czasie bieżącym to także te opinie są bardzo aktualne i dotyczą wielu bieżących wydarzeń. Fakt ten sprawia, że powieść czyta się z zaangażowaniem i ciekawością. Książka jest dobrą ilustracją sposobu pracy dziennikarzy śledczych - gromadzenie materiałów, analiza doniesień prasowych, wywiady z ekspertami w określonych dziedzinach i zwykłymi ludźmi. Jest to praca niewątpliwie absorbująca i ekscytująca, ale jednocześnie ryzykowna i niebezpieczna. Wszystkie postacie są wyraziste, wiarygodne i intrygujące. Na pierwszym planie mamy postać głównego bohatera - inteligentnego, dociekliwego, wytrwałego, o szerokich znajomościach dziennikarza. Jego współpracownicy, para młodszych dziennikarzy, nie ustępują mu swoim zaangażowaniem, determinacją, ciekawością i pracowitością. Nie zrażają ich trudności i niebezpieczeństwo. Jedną z ważnych postaci w powieści jest Mykola Bojko, rosyjski szpieg podający się za obywatela Ukrainy. To także niezmiernie intrygująca postać, choć moim zdaniem pokazana dość stereotypowo. Książka napisana jest w sposób płynny i klarowny, bardzo konkretnym i rzeczowym językiem. Narracja prowadzona jest w trzeciej osobie, ale z perspektywy kilku postaci, najczęściej Rafała Terleckiego i Mykoly Bojko. Kilka perspektyw daje możliwość wprowadzenia większej liczby wątków i zwiększa dynamikę wydarzeń. Czytelniczą uwagę podtrzymują także krótkie rozdziały. Uważam, że bardzo sugestywnie autor oddał emocje, napięcie i dylematy towarzyszące Terleckiemu w trakcie pracy. W ten sposób staje się on bardziej naturalny. Poruszające były fragmenty dotyczące wydarzeń związanych z dziennikarką współpracującą z Terleckim. Osobiście chętnie sięgam po książki nawiązujące wydarzeń, które miały miejsce w czasach PRL-u, dlatego też lektura ,,Transakcji" była dla mnie bardzo ciekawa i wciągająca. Z zainteresowaniem czytałam o radzieckich bazach w Polsce, ale także analizy dotyczące aktualnej sytuacji międzynarodowej i działaniach wywiadu. ,,Transakcja" ze swoją wielowarstwową intrygą i dynamiczną akcją jest znakomitą lekturą dla osób, które lubią thrillery polityczno-szpiegowskie, ale także osób interesujących się aktualną sytuacją polityczno-społeczną w Polsce i na świecie.

Książkę przeczytałam w ramach Akcji Recenzenckiej lubimyczytać.pl oraz Wydawnictwa MUZA.

Tagi: Literatura kryminalna i detektywistyczna