Recenzja książki: Tym. Wolałbym być psem

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Znany z ostrego, inteligentnego, obnażającego absurdy życia społeczno-politycznego poczucia humoru, Stanisław Tym był mistrzem satyry, celnie diagnozującej ówczesną rzeczywistość. Książka Tym. Wolałbym być psem to opowieść o kimś, kto jako postać kultowa, przeszedł do historii. I zostanie w tej historii na długo. 

Satyryczny sposób przekazu wywołuje uśmiech na twarzy od pierwszej strony, czyli od chwili, gdy czytelnik najpierw zostaje przeniesiony do Małkini Górnej, gdzie w 1937 roku Stanisław Tym przyszedł na świat, a następnie poznaje wynikające ze wspomnień fakty dotyczące jego przodków, wczesnych lat dzieciństwa w mieszkaniu bez gazu i ciepłej wody, trudów wojennej rzeczywistości, religijnego wychowania, wielokierunkowej – lecz nieukończonej – edukacji (nazywał swoje wykształcenie szkołą życia), współpracy z legendarnym Studenckim Teatrem Satyryków, a także prac, które podejmował (cukiernik, szatniarz, aktor kabaretowy, autor, scenarzysta, felietonista, rysownik), krajowych i zagranicznych wojaży oraz rodzinnych priorytetów i miłości do czworonogów (bywało, że w jego domu przebywało 16 psów). Umiejętność łączenia intensywnej pracy artystycznej z życiem prywatnym pozwoliła mu – mimo funkcjonowania w przestrzeni publicznej – zachować ogromną dozę prywatności.

Wspomnienia dotyczące Tyma są barwne, szczegółowe, obszerne. Ryszard Abraham, wnikając wgłąb twórczości słynnego satyryka, wylicza występy, premiery, role, teksty, składanki, skecze, programy, festiwale, przedstawienia, widowiska, seriale, autorskie sztuki, kabarety, numery estradowe, gale filmowe, scenariusze, i wydarzenia kulturalne, ale też pełnione funkcje, decyzje obsadowe, ewenementy trudne do powtórzenia, propozycje współpracy, cięcia kosztów oraz sceny, które nie znalazły się na ekranie. Są w tekście powiedzonka, przysłowia, anegdoty, ciekawostki, historyjki, próbki twórczości Tyma z poszczególnych okresów. Pojawiają się znane nazwiska z dziedziny kultury i sztuki, przytaczane są dialogi, cytowane fragmenty listów. Wcięcia zawierają wypowiedzi samego Tyma oraz innych osób o nim. Dodatek stanowią zamieszczone na końcu książki źródła cytatów i ilustracji.

Publikacja Wydawnictwa Znak jest skarbnicą wiedzy o życiu i aktywności Stanisława Tyma – niezwykle ekspresyjnego satyryka, aktora, komediopisarza oraz scenarzysty. Wzbogacając wiedzę czytelnika o nieznane dotychczas szczegóły, treść książki Tym. Wolałbym być psem stanowi wgląd w życie demaskującego absurdy rzeczywistości mistrza humoru i ciętej riposty.

Tagi: Biografie i literatura faktu