ADHD u dorosłych. Jak regulować emocje i pokonać niemoc

Zagadnienie neuroatypowości zyskuje na znaczeniu w literaturze przedmiotu, a liczba publikacji na ten temat stale rośnie. Poradnik Kamili Kłapińskiej-Mykhalchuk "ADHD u dorosłych. Jak regulować emocje i opanować niemoc" jest kolejną książką o tej tematyce na rynku wydawniczym. Analizując jego treść spróbujmy znaleźć odpowiedź na pytanie czy udało się autorce w jakiś sposób wyróżnić na tle innych, podobnych publikacji?

Jego autorka Kamila Kłapińska-Mykhalchuk jest psycholożką i psychoterapeutką, która pracuje bezpośrednio z pacjentami prowadząc gabinet psychoterapii. Jest również osobą neuroatypową. Ta podwójna perspektywa zapewnia jej lepsze zrozumienie przeżyć i doświadczeń jakie są udziałem dorosłych osób z ADHD i autyzmem co dodaje autentyczności przekazywanym w poradniku treściom i nadaje mu bardziej empatyczny charakter. Poradnik stanowi połączenie specjalistycznej wiedzy z osobistym doświadczeniem wzbogaconym o praktyczne strategie pomocowe wykorzystywane zarówno przez nią samą jak i jej pacjentów.

O swojej książce pisze we wstępie: ,,Nie jest to typowy poradnik ani podręcznik naukowy. To dialog, mój z tobą, wsparcie w twoim procesie terapeutycznym czy diagnostycznym (ale nie zamiennik - nic nie zastąpi pracy gabinetowej i relacji z terapeutą)." (str. 13).

Zatem pierwszym atutem i wyróżnikiem tego poradnika jest osobiste doświadczenie autorki, co gwarantuje jego autentyczność oraz empatię.

Książka podzielona jest na cztery niezbyt obszerne rozdziały. W każdym z nich autorka odwołując się do własnego życia i osobistych doświadczeń zaprasza czytelnika do wglądu w siebie, swoje myśli, odczucia i emocje. Pokazuje jak funkcjonuje osoba z ADHD zwracając uwagę na typowość pewnych zachowań dla tego zaburzenia. Każdy rozdział zawiera garść niezbędnej wiedzy teoretycznej o opisywanym problemie, studium przypadku oraz sporą ilość ćwiczeń praktycznych. Bardzo ciekawym i wyróżniającym elementem jest kończący każdy rozdział i bardzo empatyczny ,,Otulający liścik" skierowany do czytelnika.  

W pierwszym rozdziale zawarte są podstawowe informacje o ADHD. Bardzo ważne jest tu podkreślenie dwóch kwestii. Po pierwsze ADHD nie jest modą. A po drugie coraz częściej ADHD  jest diagnozowane u osób dorosłych, które zauważając u siebie trudności w funkcjonowaniu poddają się najpierw diagnozie, a potem terapii chcąc poprawić jakość swojego życia. W następnych trzech rozdziałach psycholożka skupiła się wybranych przez siebie kilku trudnych dla osób neuroatypowych obszarach funkcjonowania. W rozdziale drugim pisze o krytyku wewnętrznym, perfekcjonizmie i poczuciu własnej wartości u osób neuroatypowych. W zakresie pracy terapeutycznie w tej części znajdujemy informacje jak prowadzić wewnętrzny dialog ze swoim krytykiem, jak zmniejszać dążenie do perfekcjonizmu oraz jak szukać swoich mocnych stron akceptując jednocześnie swoje ograniczenia. Te działania mają na celu wzmocnienia poczucie własnej wartości. Rozdział trzeci poświęcony jest emocjom i zachęca do pracy nad ich regulacją. Pokazując nam różne techniki i sposoby pozwalające na radzenie sobie z trudnymi emocjami Kamila Kłapińska-Mykhalchuk uczy opiekowania się nimi. Z rozdziału czwartego dowiemy się czym jest paraliż funkcji wykonawczych i autystyczne zastygnięcia.  Znajdziemy w nim sprawdzone strategie pozwalające przezwyciężać poczucie niemocy.

Analizując treść książki zauważyć można drugi elementem wyróżniający publikację. Jest nim jego praktyczny charakter wynikający z umieszczenia w każdym rozdziale poradnika licznych ćwiczeń. Dzięki nim mamy okazję oprócz wiedzy teoretycznej zaangażować się w świadomy proces samorozwoju i zdobywania nowych kompetencji. Warto podkreślić, że proponowane przez terapeutkę ćwiczenia są sprawdzonymi narzędziami do pracy nad sobą. Ich rzetelne wykonanie zapewni pomoc i realną poprawę jakości życia. Korzystnie z ćwiczeń będzie zatem dobrym uzupełniniem procesu terapeutycznego prowadzonego w gabinecie psychoterapeuty. 

Modułowa kompozycja książki, która jest przyjazna dla pracy mózgu osób neuroatypowych jest kolejnym elementem wyróżniającym publikację. Dzięki takiej kompozycji autorka zapewnia czytelnikowi możliwość dopasowania zawartej w niej wiedzy i ćwiczeń do indywidualnych potrzeb i tempa odbiorcy. Brak konieczności linearnego zapoznawania się z umieszczonymi w książce treściami i elastyczność wyboru kolejności zagadnień jest bardzo istotna dla osób z ADHD.

Warto także zwrócić uwagę na styl jakim posługuje się Kamila Kłapińska-Mykhalchuk. Jest on przede wszystkim angażujący i wspierający, a nierzadko osobisty. Autorka nie nadużywa specjalistycznych pojęć, stara się używać języka popularnonaukowego, aby był od zrozumiały dla każdego odbiorcy. Odwołuje się do realistycznych historii i konkretnych przypadków ilustrując określone zachowania czy sposób myślenia. W ten sposób przybliża i urealnia omawiany problem czy trudność.  Umiejętnie łączy w swoim przekazie profesjonalizm i wiedzę z wrażliwością i wyrozumiałością. Szczególnie istotne w moim odczuciu jest podkreślanie przez nią na ważności akceptacji siebie i swojej odmienności przez osoby neuroatypowe. Bo odmienny nie znaczy gorszy.

Minusem pracy, w moim odczuciu, jest zbyt pobieżnie omówiony problem ,,niemocy" w ADHD związany z paraliżem funkcji wykonawczych. Wydaje mi się, że ten rozdział mógłby zostać bardziej rozwinięty, gdyż przedstawienie strategie zostały omówienie zbyt ogólnie i skrótowo. Zwłaszcza, że zagadnienie to znalazło się w podtytule książki sugerując szersze omówienie tego problemu.

Podsumowując publikacja ,,ADHD u dorosłych. Jak regulować emocje i opanować niemoc" skupia się na akceptacji i wsparciu dorosłych z ADHD. Skoncentrowana jest na problemach i trudnościach życia tej grupy wiekowej. Jej celem jest wsparcie ich w pokonywaniu codziennych wyzwań i nauka panowania nad nimi poprzez konkretne wskazówki, porady i ćwiczenia. Jednakże po jej lekturze przychylam się do zdania autorki, że: ,,...tematy takie jak oswajanie wewnętrznego krytyka, nauka samowspółczucia czy regulacji emocji przydadzą się absolutnie każdemu." (str. 15). Zatem zapraszam do lektury.