Chwila na miłość

  Nie czytałam pierwszej edycji ,,Chwili na miłość" Joanny Stovrag, więc sięgnęłam po tę książkę z zaciekawieniem, tym bardziej, że bardzo przeżywałam wojnę domową w byłej Jugosławii. Aż trudno uwierzyć, że minęło od jej wybuchu ponad trzydzieści lat... I że historia wciąż powtarza się w innych zakątkach Europy oraz świata. Joanna Stovrag zaczyna swoją wspomnieniową opowieść od studenckich czasów, gdy trafiła się jej okazja kontynuowania nauki na zagranicznym stypendium. Wyjazd z Krakowa do Sarajewa u schyłku polskiej komuny był jak podróż do raju. W Polsce - puste sklepy i szarzyzna, w Jugosławii - kolorowo i do kupienia wszystko, co się młodej kobiecie zamarzy. Joanna, mieszkając w jednym z sarajewskich akademików, miała okazję poznać wielu rówieśników, nawiązać bliskie znajomości i przyjaźnie. Opisy tych spotkań, wspólnej nauki, imprez, zwiedzania miasta i okolic stanowią obszerne fragmenty pierwszej części książki. Wraz z autorką przemierzamy ulice miasta, zaglądamy do sklepów, lokali, zabytków, bibliotek... Poznajemy także historię obecnej stolicy Bośni i Hercegowiny, od odległych czasów po XXI wiek. Co ciekawe, wiele historycznych i politycznych problemów Joanna Stovrag ukazuje przez pryzmat konkretnych ludzi - właśnie swoich znajomych, dla których nie było istotne pochodzenie etniczne ani religia. Byli młodzi, żądni życia i przygód, łączyły ich plany oraz marzenia... Wszystko to zniszczył wybuch wojny domowej w 1992 roku. Gdy to się stało, autorka była w Polsce, ale utrzymywała kontakt z koleżankami i kolegami, a przede wszystkim z młodym mężczyzną, w którym zakochała się ze wzajemnością. Sejo, jej przyszły mąż, został w Sarajewie, nie przypuszczając, że ze studenta będzie musiał zmienić się w żołnierza. Był też dziennikarzem, którego gorące relacje ukazywały się m.in. w ,,Gazecie Wyborczej". Jeszcze przed oblężeniem miasta Joannie udało się wyjechać do Sarajewa i tam pobrać się z ukochanym. A potem wrócić do Polski. Kolejne lata wojny to już nieustanny koszmar, nerwy, ale i poświęcenie oraz odwaga. A także zaangażowanie w niesienie pomocy i współpraca z Waldemarem Milewiczem, jednym z najwybitniejszych polskich korespondentów wojennych. Czyta się ,,Chwilę na miłość" z napięciem i dużymi emocjami, chociaż od początku ma się świadomość, że ukochany autorki przeżył wojnę i udało im się potem założyć szczęśliwą rodzinę, którą są do dziś. Nie mieli tyle szczęścia inni bohaterowie opowieści. Ich losy potoczyły się bardzo różnie, a ci, którzy przed wojną byli dobrymi znajomymi, a nawet przyjaciółmi, niejednokrotnie stanęli potem do dwóch stronach barykad. Nieraz zostali do tego zmuszeni, innym razem sami dokonali wyboru. Jonna Stovrag ukazuje, jak wielki złem jest wojna, zwłaszcza wojna domowa, w której brat zwraca się przeciw bratu. Wojna nigdy jednak nie wybucha nagle i bez powodów. Tu mamy bardzo dobrze ukazane nacjonalistyczne podłoże, siłę niewyobrażalnej i podsycanej nienawiści, która ostatecznie doprowadziła na Bałkanach do rzezi, czystek etnicznych i ludobójstwa. Pod koniec XX wieku, w środku Europy. Przy milczącym przyzwoleniu innych krajów, których przywódcy wycierali sobie gęby sloganami i próbowali oczyścić sumienia nagłaśnianą pomocą humanitarną. W książce nieustannie ścierają się dwie siły - wojna i miłość. W tej walce nie ma zwycięzców i nie ma dobrych rozwiązań. Każdy wychodzi z niej poraniony... Dziś ,,Chwila na miłość" nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza gdy jeszcze bliżej nas toczy się kolejna wojna - tym razem na Ukrainie. Warto sięgnąć po bałkańską opowieść. Ocala ona pamięć o ofiarach i skłania do wielu refleksji. Na pewno nie jest to lekka lektura do poduchy, ale właśnie na tym polega jej siła. BEATA IGIELSKA 

(Kliknij aby rozwinąć opinię)

Joannę interesowały Bałkany. Ukończyła slawistykę na UJ i jest tłumaczem przysięgłym języków chorwackiego, bośniackiego i serbskiego. Jej historia zaczyna się w trakcie studiów, kiedy to miała możliwość wyjechać do Sarajewa. Tam poznaje Seja - swojego przyszłego męża. Joanna pokochała to miejsce, lecz wybuch wojny wystawił na próbę uczucie do mężczyzny. On został w kraju walcząc na wojnie, a ona musiała wracać do Polski. Waldemar Milewicz - legenda polskiego dziennikarstwa nakręcił o nich film. Na końcu książki są zdjęcia Joanny i Seja.
To napisana przez życie historia miłości Polki i Bośniaka. Nie ma w niej fikcji literackiej. To wspomnienia samej autorki kiedy była studentką, rozpoczynające się od wyjazdu do Sarajewa.
Przebywała tam na wymianie studenckiej i poznała mężczyznę. Jest to opowieść o wielkiej miłości. Rozdzieliła ją wojna na Bałkanach, ale nie przerwała jej. Czytając książkę czuje się strach i obawę, czy dwoje kochających się ludzi będzie razem. Ich historia porusza emocje.
Autorka opisała walkę o miłość i kontakt z ukochanym, pomoc wielu ludzi i wsparcie. Pokazała obraz różnorodności kultur i religii.
To piękna i wzruszająca powieść, która pokazuje bolesną rozłąkę, rzadki dostęp do informacji i nadzieję. Historia prawdziwa, poruszająca, pełna determinacji i walki. To piękna i wzruszająca opowieść o prawdziwej miłości, która pokazuje jak wielką ma ona moc.

(Kliknij aby rozwinąć opinię)