Moby Dick czyli bia造 wieloryb

Ocena: 4.67 (9 g這s闚)
Inne wydania:

20 listopada 1820 zaton掖 staranowany przez kaszalota brytyjski statek wielorybniczy „Essex”. Dwudziestu jeden rozbitków przez ponad trzy miesi帷e dryfowa這 po Pacyfiku. Na pok豉dzie 這dzi dosz這 do aktów kanibalizmu. Ostatecznie ocala這 o鄉iu  marynarzy, których odnaleziono w kwietniu 1821.

Wydarzenia te by造 inspiracj dla powstania arcydzie豉 literatury 鈍iatowej. Historia szale鎍zej pogoni dooko豉 鈍iata za bia造m wielorybem doczeka豉 si tylu interpretacji, 瞠 sta豉 si jedn z najmasywniejszych ga喚zi studiów amerykanistycznych (Melville studies).  Jednak zanim tak si sta這, wspó販zesnych autorowi krytyków wprawi豉 w konsternacj. Nieliczni widzieli w niej znamiona geniuszu, wi瘯szo嗆 uzna豉, 瞠 kompozycja powie軼i jest bezcelowym chaosem, a nawet dowodem na to, 瞠 autor jest niespe軟a rozumu. I tak Moby Dick zosta zapomniany.

Dopiero modernistyczna rewolucja w literaturze i entuzjastyczne g這郾e opinie – m.in.: Dawida Herberta Lawrence’a, Wiliama Faulknera, Leonarda Woollfa – przywróci造 鈍iatu ksi捫k. To co siedemdziesi徠 lat temu uznano za pora磬 – mieszanie gatunków, niewiarygodny narrator, poetyckie zag瘰zczenie j瞛yka, odniesienia do mitologii i biblijnych przypowie軼i – to w istocie wyznaczniki modernistycznego stylu i dowód na to, jak bardzo Melville wyprzedzi swoje czasy.

Cho interpretacji powie軼i po鈍i璚ono setki woluminów (i to tylko autorstwa akademickich krytyków), pewne jest tylko jedno. Jak napisa E. M. Foster: „Moby Dick jest pe貫n znacze, ale jego znaczenie to nierozwi您ywalny problem. B喚dem by這by traktowa «Rozkosz» [nazw statku] lub trumn [Queeguega] jako symbole: nawet je郵i takie symboliczne odczytanie jest trafne, sp豉szcza ono ksi捫k. O Moby Dicku nie mo瞠my powiedzie nic ponadto, 瞠 jest polem walki”.  Zdaniem autora monografii Melville’a, Lewisa Mumforda: „Ka盥e pokolenie b璠zie odkrywa w Moby Dicku w豉sne symbole”, albowiem 瘸den interpretator nie jest zdolny dotkn望 sedna tej powie軼i, poniewa zawsze uchwyci w niej swój w豉sny obraz: czasów, w których 篡je, najwa積iejszych problemów swojej epoki, wszystkiego – jak mówi Ahab – co go „dr璚zy i przyt豉cza”. 

Herman Melville (1819–1891)

Losy autora, równie nieprawdopodobne jak historia statku „Essex”, mog造by pos逝篡 za kanw innej powie軼i. Pochodzi ze znakomitej ameryka雟kiej rodziny. Dziadek ze strony ojca uczestniczy w „bosto雟kiej herbatce” i bitwie o Bunker Hill. Ojciec matki dowodzi obron fortu Stanwix w 1777. Po wojnie z Angli sytuacja finansowa rodziny gwa速ownie si pogorszy豉, ojciec próbowa swoich si jako kupiec, ale zbankrutowa i popad w ob喚d. Zmar, gdy Herman mia 13 lat.

Przysz造 pisarz rzuci szko喚 i próbowa pomóc utrzyma rodzin. W wieku 22 lat zaci庵n掖 si na statek wielorybniczy. Po pó速ora roku zbieg z pok豉du i zamieszka w鈔ód „kanibali” (jak nazywano wtedy mieszka鎍ów Polinezji). Ten epizod pos逝篡 jako kanwa jego pierwszej powie軼i Taipi. Zanim w ko鎍u wróci do Ameryki, zd捫y wzi掖 jeszcze udzia w buncie na statku „Lucy Ann”, trafi do wi瞛ienia, wa喚sa si po ró積ych wyspach Polinezji Francuskiej, 酥i帷 pod go造m niebem i 篡wi帷 si tym, co uda這 mu si zebra na pla篡 i znów zaci庵n望 si na wielorybnik. Do domu ruszy na  pok豉dzie „USS United States”. Kiedy po powrocie spotka si z bratem, ten stwierdzi, 瞠 d逝gow這sy i d逝gobrody Herman wygl康a jak „dzikus” i za膨da, by doprowadzi si do porz康ku, zanim zobaczy si z matk.

Pierwsza powie嗆 Taipi zosta豉 znakomicie przyj皻a. Autor, m這dy awanturnik, przyjaciel „kanibali”, wzbudzi du瞠 zainteresowanie. Kontrowersyjne w徠ki, m.in. erotyczny z m這dziutk polinezyjsk bohaterk, równie przyczyni造 si do rozg這su. Sukces tytu逝 pozwoli pisarzowi o瞠ni si z córk maj皻nego s璠ziego najwy窺zego stanu Massachusetts.

Nast瘼ne lata to eksplozja twórczej energii w 篡ciu Melville’a i paradoksalnie coraz gorsze recenzje i coraz ch這dniejsze przyj璚ie kolejnych tytuów przez czytelników. Pisarzowi przeszkadza這 zakwalifikowanie jego powie軼i jako tytuów marynistyczno awanturniczych, czytelnikom i recenzentom, 瞠 cho wszystkie – 陰cznie z Moby Dickiem dotyczy造 morskich podró篡 –  coraz mniej mie軼i造 si one w tym opisie.

Po z造m przyj璚iu przez czytelników i recenzentów Moby Dicka Melville ju nie odzyska pisarskiej reputacji i popularno軼i osi庵ni皻ej w latach 40., mimo 瞠 wyda jeszcze trzy powie軼i i zbiór Weranda, mieszcz帷y dwa niezwykle istotne dzie豉 Bartlaby’ego i nowel Benito Cereno. Przez ostatnie trzydzie軼i lat swojego 篡cia, nic nie napisa (nie licz帷 ma這 udanych prób poetyckich). Dopiero trzy lata przed 鄉ierci wróci do pisania prozy. Niedoko鎍zona nowela Billy Budd dowodzi, 瞠 pióro mia ostre jak dawniej.

Informacje dodatkowe o Moby Dick czyli bia造 wieloryb:

Wydawnictwo: PIW
Data wydania: 2018-10-10
Kategoria: Literatura pi瘯na
ISBN: 978-83-06-03500-1
Liczba stron: 0
T逝maczenie: Bronis豉w Zieli雟ki

wi璚ej

Kup ksi捫k Moby Dick czyli bia造 wieloryb

Sprawdzam ceny dla ciebie ...
Cytaty z ksi捫ki

Na naszej stronie nie ma jeszcze cytat闚 z tej ksi捫ki.


Dodaj cytat
REKLAMA

Zobacz tak瞠

Moby Dick czyli bia造 wieloryb - opinie o ksi捫ce

Avatar u篡tkownika - Joannate
Joannate
Przeczytane:2023-01-01,

W ramach powrotu do klasyki, si璕n窸am po t ksi捫k - bo przyznam, 瞠 skusi這 mnie pi瘯ne wydanie. P騧niej doczyta豉m, 瞠 to wersja uproszczona, skierowana do m這dszych czytelnik闚.

Podoba豉 mi si bardzo - chyba nawet bardziej ni oryginalna wersja, kt鏎 czyta豉m wiele lat temu, bo wtedy nu篡造 mnie zbyt drobiazgowe opisy morza, zaj耩 na statku itp.. Redaktorka, kt鏎a opracowywa豉 t powie嗆, wykona豉 kawa 鈍ietnej roboty! Nie sp造ci豉 tre軼i, nie "sp豉szczy豉" postaci, nie okroi豉 emocji i nie pozbawi豉 tej opowie軼i przygodowego charakteru. Czyta si b造skawicznie, a lektur uprzyjemniaj pi瘯ne ilustracje. Bardzo wci庵aj帷a historia, nawet je郵i zna sie zako鎍zenie.

Polecam tak瞠 doros造m - bo to bardzo dobry spos鏏 na przymnienie sobie klasyki w nieco skr鏂onej wersji. Ogromny plus za szat graficzn: od przepieknej twardej opracy, po grube kartki i wygodn dla oczu czcionk - wszystko jest najwy窺zej jako軼i.

Link do opinii
Moby Dick to wieeelka powie嗆 o polowaniu na legendarnego Bia貫go Wieloryba. Sk豉da si ze 135 kr鏒kich rozdzia堯w, totalnie wymieszanych gatunkowo. Raz s to relacje z 篡cia na statku wielorybniczym, opowiedziane z perspektywy Izmaela (jednego z g堯wnych bohater闚), innym razem szczeg馧owe opisy zmaga z wielorybami, psychologiczne rozterki kapitana Ahaba op皻anego my郵 o zem軼ie, przegl康 malarstwa o tematyce morskiej i tak dalej. Naprawd, jest tam wszystko. Zr騜nicowany jest przez to styl ca貫j powie軼i. Raz trudno oderwa si od lektury, czasami trudno przez ni przebrn望. Pocz徠kowo by豉m zachwycona. Herman Melville 鈍ietnie operuje s這wem. Zacz窸am czyta i pomy郵a豉m ,,to b璠zie fajna ksi捫ka". P騧niej, w miar pojawiania si kolejnych rozdzia堯w o anatomii wieloryb闚, m鎩 zapa nieco ostyg. Z jednej strony fakt, 瞠 autor tak bardzo wg喚bi si w temat robi wra瞠nie, z drugiej dla czytelnika zupe軟ie nieobeznanego z morskim 鈍iatem mo瞠 by to nu膨ce. Jednak generalnie, warto si zapozna z tym dzie貫m. Komu si spodoba? My郵, 瞠 najbardziej koneserom, takim smakoszom literatury. No i oczywi軼ie tym, kt鏎zy gdzie tam w duszy czuj t瘰knot za oceanem i wielkimi przygodami.
Link do opinii
Avatar u篡tkownika - KarkaReads
KarkaReads
Przeczytane:2022-11-06, Ocena: 5, Przeczyta貫m,

"Moby Dick przera瘸 mnie z wielu powod闚, ale najwi瘯szym l瘯iem napawa豉 mnie jego biel"

Kapitanem Ahabem targa ch耩 zemsty na ogromnym, bia造m wielorybie Mobym Dicku, z kt鏎y podczas ostatniego rejsu stoczy walk na 篡cie i 鄉ier. Teraz za這ga statku Pequod op造waj 鈍iat 瞠by znale潭 i pom軼i krzywd kapitana. Razem z nimi p造nie nasz bohater czyli m這dy marynarz Izmael.

"Moby Dick" to ksi捫ka z serii ilustrowana klasyka literatury od wydawnictwa Frajda. Nie jest to pe軟a wersja tej kultowej historii, jest ona skr鏂ona i przystosowana dla dzieci. Ca這嗆 jest opatrzona przepi瘯nymi ilustracjami, kt鏎e zrobi豉 Maite Schmitt. To wydanie w pe軟i skrad這 moje serce. Jest przepi瘯ne.

Musz wam si przyzna, 瞠 nie zna豉m historii o tym bia造m wielorybie ale po przeczytaniu tej skr鏂onej wersji z ch璚i si璕n po orygina.

Link do opinii
Avatar u篡tkownika - Roksana
Roksana
Przeczytane:2023-06-14, Ocena: 4, Przeczyta豉m, 2023, E-booki, Literatura pi瘯na,
Avatar u篡tkownika - danutka
danutka
Przeczytane:2023-05-18, Ocena: 4, Przeczyta豉m,
Inne ksi捫ki autora
Billy Budd and Other Stories
Herman Melville0
Ok豉dka ksi您ki - Billy Budd and Other Stories

Billy Budd, Sailor, a classic confrontation between good and evil, is the story of an innocent young man unable to defend himself from wrongful accusations...

Kopista Bartleby
Herman Melville0
Ok豉dka ksi您ki - Kopista Bartleby

Kopista Bartleby przynale篡 do konstelacji literackiej, kt鏎ej gwiazd polarn jest Akakiusz Akakiuszowicz (?Tam, w tym przepisywaniu, zwidywa mu si...

Zobacz wszystkie ksi捫ki tego autora
Recenzje miesi帷a
Alfabet polifoniczny
Tomasz Jastrun
Alfabet polifoniczny
Cienie dawnych grzech闚
Mieczys豉w Gorzka ; Micha 妃ielak
Cienie dawnych grzech闚
Sekrety domu Bille
Agnieszka Janiszewska
Sekrety domu Bille
Morderstwo z malink na deser
Monika B. Janowska
Morderstwo z malink na deser
Witajcie w Chudegnatach
Katarzyna Wasilkowska
Witajcie w Chudegnatach
Freudowi na ratunek
Andrew Nagorski
Freudowi na ratunek
Do roboty!
Katarzyna Radziwi陶
Do roboty!
Poka wszystkie recenzje
Reklamy