Ferment

Przemysław Żarski od lat należy do ścisłej czołówki moich ulubionych polskich autorów kryminałów. Sięgając po jego książki, mam pewność, że otrzymam nie tylko zagadkę do rozwiązania, lecz przede wszystkim opowieść o ludziach – ich przeszłości, wyborach i konsekwencjach, które potrafią ciągnąć się przez całe życie.

Najnowsza powieść „Ferment” od pierwszych stron pokazuje, że kryminał może być czymś więcej niż historią o śledztwie i zbrodni. To książka, w której echo dawnych lat przeplata się z teraźniejszością, a dramat jednostki osadzony zostaje w szerokim kontekście społecznych przemian.

Akcja rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych. Pod koniec lat 90. w Sosnowcu grupa nastoletnich punków, żyjących muzyką i buntem, wikła się w wydarzenia, które na zawsze odmienią ich życie. W roku 2024, podczas rozbiórki jednego z fińskich domków, robotnicy odkrywają ludzkie szczątki. Sprawę prowadzi podkomisarz Laura Halber – kobieta, która sama zmaga się z bolesną przeszłością. W toku śledztwa okazuje się, że tajemnicza zbrodnia sprzed lat niepokojąco splata się z tragedią w jej własnej rodzinie.

W „Fermentcie” Przemysław Żarski potwierdza swój talent i po raz kolejny dowodzi, że kryminał może być pełnoprawną powieścią o pamięci, dorastaniu i cenie młodzieńczych decyzji. Autor doskonale oddaje atmosferę Polski czasów transformacji: upadające kopalnie, rozpad dawnych struktur, poszukiwanie tożsamości przez młodych ludzi. Sprawnie prowadzi czytelnika między końcówką lat 90. a współczesnością – między młodzieńczym buntem a śledztwem, które odsłania mroczne sekrety bohaterów. Ten kontrast działa znakomicie i przypomina, że decyzje podjęte w emocjach młodości potrafią odcisnąć piętno na całym dorosłym życiu.

Na szczególne wyróżnienie zasługuje kreacja Laury Halber. To postać pełnokrwista – silna, lecz zmagająca się z własnymi demonami, bardziej ludzka niż typowa „policyjna maszyna do rozwiązywania zagadek”. Jej osobista historia splata się z toczącym się śledztwem, co potęguje dramatyzm i jeszcze mocniej angażuje czytelnika emocjonalnie.

Atutem „Fermentu” jest również styl autora. Żarski z dużym wyczuciem oddaje klimat klubów muzycznych i buntowniczej młodości, a jednocześnie pilnuje tego, co w kryminale najważniejsze – napięcia i misternie skonstruowanej intrygi. Pisze z rytmem: potrafi być ostry jak gitarowy riff, zmysłowy w opisach muzyki i klubowej sceny, a zarazem oszczędny i precyzyjny w scenach śledczych. Narracja dwutorowa prowadzona jest płynnie: retrospekcje nie nużą, lecz konsekwentnie dopowiadają brakujące fragmenty układanki. Autor unika moralizatorstwa – etyczne napięcia wynikają z działań bohaterów, a nie z komentarzy narratora.

Książka utrzymuje wysokie napięcie, łącząc powolne budowanie atmosfery z ostrymi, krótkimi scenami odkryć, co sprawia, że powieść angażuje i czyta się ją z rosnącym zainteresowaniem. Jeśli miałabym wskazać słabszy punkt, to retrospekcje bywają tak sugestywne, że bardziej wprawny czytelnik może dość szybko domyślić się rozwiązania. Mimo to zwroty fabularne pozostają logiczne, a finał – choć nie daje pełnego „uspokojenia” – okazuje się emocjonalnie prawdziwy i prowokuje do pytania: czy prawda rzeczywiście wyzwala, czy może rani jeszcze mocniej?

„Ferment” to nie tylko kryminał – to także dramat psychologiczny i opowieść o dojrzewaniu w trudnych czasach, o pamięci, której nie da się wymazać. Powieść wielowymiarowa: trzymająca w napięciu, a zarazem zmuszająca do refleksji. Żarski stworzył historię, w której zbrodnia staje się jedynie punktem wyjścia do pytań o to, jak dawne wybory kształtują nasze dorosłe życie. To powieść, która nie daje prostych odpowiedzi ani łatwej ulgi – i właśnie dzięki temu jest tak szczera i poruszająca. Gorąco polecam!

Informacje dodatkowe o Ferment:

Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Data wydania: 2025-10-08
Kategoria: Kryminał, sensacja, thriller
ISBN: 9788308086759
Liczba stron: 360
Dodał/a opinię: Ilona Wolińska

Tagi: Literatura kryminalna i detektywistyczna