Sensacja, dzieła sztuki i Watykan. Na czym polega fenomen powieści Daniela Silvy?

Gabriel Allon nie miał być bohaterem serii. Nie planował tego twórca tej postaci, Daniel Silva. Dziś Allon jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów współczesnej literatury sensacyjnej, a cykl o jego przygodach liczy dwadzieścia pięć tomów. Najnowszy z nich nosi tytuł Poza podejrzeniem. Każda z tych powieści to nie tylko świetny thriller, ale też opowieść o sztuce, pieniądzach i władzy.

Kim jest Gabriel Allon?

To światowej klasy konserwator dzieł malarskich, postać znana i szanowana w środowisku muzealników oraz kolekcjonerów. Jednak Gabriel ma także przeszłość w wywiadzie, a doświadczenie operacyjne pozwala mu poruszać się w świecie polityki, przestępców i szpiegów.

Daniel Silva wielokrotnie podkreślał w wywiadach, że właśnie ta dwoistość czyni Allona postacią wyjątkową. Dzięki swym umiejętnościom jest idealnym bohaterem powieści sensacyjnych, a na dodatek ma wiedzę w sprawach dotyczących bezpieczeństwa państwowego. Autor uwielbia jego elastyczność i przyznaje, że praca z takim bohaterem daje mu dużą swobodę fabularną.

Literacki fenomen na światową skalę

Kiedy Silva stworzył postać Allona, nie planował serii. Wydawcy mieli inne zdanie i namawiali autora, by napisał kolejny tom. Druga książka sprzedała się lepiej niż pierwsza. Trzecia była już wielkim bestsellerem. Wtedy Silva zrozumiał, że czytelnicy pokochali jego bohatera i chcą z nim pozostać. Sam autor przyznaje, że nie myślał o sobie jako o twórcy jednego cyklu. Zakładał, że będzie pisał samodzielne, niezależne powieści. Seria z Allonem zmieniła jednak jego podejście do pracy i uczyniła jednym z najpopularniejszych autorów powieści szpiegowskich na świecie.

Sztuka sercem opowieści

Jednym z głównych tematów w powieściach Daniela Silvy jest sztuka. W wywiadach autor często opowiada o swojej fascynacji malarstwem i historią sztuki. Uwielbia też robić reaserch w tym zakresie, bo każda powieść wymaga dużej wiedzy i współpracy z ekspertami.

Choć Gabriel Allon jest postacią fikcyjną, w świecie sztuki traktowany jest bardzo serio. I, jak się okazuje, czytelnikami Daniela Silvy również są konserwatorzy, marszandzi i historycy sztuki. Autor czuje presję i stara się dopracować każdy szczegół.

Przez lata jednym z najważniejszych doradców Silvy był David Bull, wybitny konserwator dzieł sztuki, który czytał rękopisy pisarza i sprawdzał je pod kątem merytorycznym. Niestety, tę współpracę zakończyła śmierć Bulla.

Watykan i pieniądze

W książkach Daniela Silvy często wraca Watykan. Gabriel Allon zajmuje się tam nie tylko konserwacją dzieł, ale pełni też rolę nieformalnego doradcy do spraw bezpieczeństwa, a nawet przyjaciela... papieża! Sam Silva bardzo aktywnie interesuje się finansami Stolicy Apostolskiej i konfliktami wokół reform, by być stale na bieżąco.

W jego najnowszej powieści Poza podejrzeniem, wydanej nakładem wydawnictwa HarperCollins Polska, inspiracją był skandal finansowy z 2020 roku, gdy wysoki rangą kardynał został skazany za defraudację. W książce pojawia się papież wzorowany na Franciszku, którego autor otwarcie darzył szacunkiem, zwłaszcza za próbę uporządkowania watykańskich finansów.

Leonardo da Vinci i rekordy rynku sztuki

Poza podejrzeniem przywołuje postać Leonarda da Vinci. Inspiracją dla Silvy stała się historia kradzieży Mona Lisy, a także obrazu Salvator Mundi (Zbawiciel świata), sprzedanego na aukcji za niemal pół miliarda dolarów. Autor zadał sobie pytanie, czy istnieją jeszcze nieodkryte dzieła Leonarda i jak mogłyby one wyglądać. W książce stworzył więc fikcyjne dzieło mistrza – takie, jakie sam chciałby zobaczyć. Przy okazji opisał mechanizmy rządzące rynkiem sztuki, prywatne aukcje i obsesję kolekcjonerów na punkcie prestiżu.

Tytuł Poza podejrzeniem nie jest przypadkowy. Jak podaje FBI, aż dziewięćdziesiąt procent kradzieży muzealnych to działania od wewnątrz, z udziałem pracowników, którzy dobrze znają system zabezpieczeń. Motyw? Oczywiście – pieniądze.

Jak Silva pisze swoje książki?

Daniel Silva nie tworzy konspektów, ale zaczyna pisać, gdy wie wystarczająco dużo. Pierwszy szkic traktuje jak rozbudowany plan. Potem wraca do tekstu. Redaguje zdanie po zdaniu, pracuje do ostatniej chwili przed oddaniem książki do druku. Często pisze ręcznie, bo to pomaga mu myśleć i porządkować historię. Każda jego powieść powstaje w szybkim tempie, ale ma przynajmniej kilka wersji.

Dlaczego kochamy Gabriela Allona?

Powodów jest całe mnóstwo. To bohater, który ma ogromną wiedzę, porusza się w fascynującym świecie sztuki i na dodatek ciągle ma jakieś przygody.

Kolejne tomy serii ukazują się regularnie. Po Portrecie nieznanej kobiety z 2022 roku ukazał się Kolekcjoner – powieść, w której Allon tropi skradzione arcydzieło i zostaje wciągnięty w szokujący spisek. W 2024 roku ukazała się książka Śmierć w Kornwalii, gdzie bohater podąża za skradzionym dziełem Picassa. W najnowszym tomie, Poza podejrzeniem, ginie młoda konserwatorka sztuki, która najprawdopodobniej odkryła nieznane dotąd dzieło Leonarda Da Vinci… Tempo pisania (i wydawania) kolejnych książek wskazuje na to, że ani Gabriel Allon, ani Daniel Silva nie wybierają się na emeryturę. Na szczęście.