Zuza Wróbel – detektywka, jakich mało!

Młodzi detektywi inspirują. Są sprytni, odważni, trochę zadziorni, rozwiązują zagadki, wpadają w kłopoty i zawsze wychodzą z nich obronną ręką. Tacy bohaterowie kształtują wyobraźnię kolejnych pokoleń czytelników, którzy później, w dorosłym życiu, będą sięgać po historie o Sherlocku Holmesie czy powieści Agathy Christie. Ale raz na jakiś czas pojawia się postać, która nie tyle wpisuje się w schemat, lecz pisze własną, arcyciekawą historię. Taka właśnie jest Zuza Wróbel.

Mam na imię Zuza, Zuza Wróbel, i jestem detektywką. No dobrze, może formalnie jeszcze nią nie jestem, ale jestem pewna, że zostanę śledczą w najbliższej przyszłości. Któż inny nadawałby się do tej roli bardziej niż ja?

Tom I, Detektywi z Domu pod Dębem.

Tak się składa, że wujek Zuzy jest komisarzem stołecznej Policji (znamy go zresztą z innego cyklu książek Tomasza Duszyńskiego). Wszyscy bardzo go cenią, to śledczy z wieloma sukcesami na koncie. Nic więc dziwnego, że dla Zuzy staje się prawdziwym wzorem. Jednak Zuza nie chce być naśladowczynią, ale pisze własną historię. Jest bystra, spostrzegawcza, potrafi łączyć ze sobą fakty, kocha zagadki. No i za każdym razem prowadzi całkiem poważne śledztwa!

W pierwszym tomie Zuza Wróbel angażuje się w sprawę porwania nauczyciela matematyki, która szybko okazuje się częścią większej afery szpiegowskiej związanej z Enigmą. W drugim tomie trafia na trop włamania i kradzieży zegara oraz książki, co prowadzi ją do świata automatów, hipnozy i złodziejskiej szajki. W trzeciej części Zuza musi uratować swoją siostrę, która została uprowadzona. W tym samym czasie w Warszawie dochodzi do masowej ucieczki przestępców.

Zuza bardzo szybko zaczyna działać na własnych zasadach, często w tajemnicy przed dorosłymi. Sama podejmuje decyzje, sama popełnia błędy i sama próbuje je naprawić. To, co urzeka i łapie za serce, to jej bardzo ludzki wymiar. Zuza nie jest nieomylna, wpada w tarapaty, czasem działa zbyt impulsywnie, przecenia swoje możliwości. Ale jednocześnie potrafi wyciągać wnioski i pięknie się rozwija. Jak mówi sam autor: Zuza dokładnie wie, czego chce i dąży do celu.

I, co najważniejsze, nie jest samotniczką! Ma przyjaciół, z którymi współpracuje i na których polega.  Jest do nich szczerze przywiązana, tak jak do swojej siostry. Przyjaźń to największa wartość.

Przede wszystkim muszę wam wspomnieć o mojej najlepszej przyjaciółce, Ance Sikorze! To dzięki niej udało mi się wyjść cało z ostatnich opresji. Anka jest moim przeciwieństwem i zarazem aniołem stróżem. Zanim coś powie, zastanowi się nad tym kilka razy. Na pewno nie jest narwana i jest moim głosem rozsądku, gdy ten rozsądek wyparowuje mi, z trudnych do zrozumienia przyczyn, z głowy. Stanowimy z moją przyjaciółką wyjątkowy ptasi, jak to Wróbel i Sikora, duet. No naprawdę, nie mogłam sobie wyobrazić lepszej koleżanki i powierniczki. Mam nadzieję, że nasza przyjaźń przetrwa mimo moich oczywistych tendencji do pakowania się w sam środek kryminalnych afer.

Tom II, Mechaniczny człowiek i szkoła złodziei.

Czy Zuza jest podobna do Enoli Holmes? To, co łączy te dwie bohaterki, to przede wszystkim wiek i skłonność do wpadania w tarapaty. Opowiadał o tym autor, Tomasz Duszyński, w naszym wywiadzie:

– Myślę, że nie uniknę porównań Zuzy do Enoli Holmes. Nie mam nic przeciw temu, bo obie detektywki mają wiele wspólnego. Są reprezentantkami wielu młodych, pełnych pasji i odważnych dziewczyn, które wiedzą, czego chcą od życia. Jest też sporo różnic pomiędzy Zuzą i Enolą, które czytelnicy na pewno odkryją. Zuza Wróbel polega na grupie przyjaciół, z którymi wpada w tarapaty i próbuje się z nich wydostać. W powieści z detektywami z Domu pod Dębem mamy też realia dawnej Warszawy i naszych rodzimych klimatów. 

Powieści o Zuzie nie są proste, infantylne czy przewidywalne. Tomasz Duszyński podchodzi do swoich młodych czytelników z pokorą i świadomością, że ich młode umysły żądne są zagadek i prawdziwych komplikacji w fabule. Dlatego autor wprowadza szyfry, kody, wątki szpiegowskie. Sam podkreśla, że chce, żeby odbiorca pogłówkował i próbował rozwikłać zagadkę wraz z bohaterką.

Zuza wpisuje się w tradycję młodych detektywów, ale też dodaje od siebie coś nowego. Jest bardziej złożona, osadzona w konkretnym świecie i bardziej ludzka w swoich reakcjach niż jej literaccy poprzednicy. Czytelnicy ją lubią, bo jest znajoma, bo nie udaje dorosłej, ale też nie jest traktowana jak dziecko, które trzeba prowadzić za rękę. Ma własne zdanie, własne tempo i własne pomysły. Bohaterka nie szuka kłopotów. To kłopoty znajdują ją same. Jej przygody nie są wymuszone, ale wynikają z ciekawości świata, z chęci zrozumienia i z potrzeby działania. 

Książkę Zuza Wróbel na tropie. Człowiek Zagadka i Liga Złoczyńców kupicie w popularnych księgarniach internetowych: