Recenzja książki: Hologramowy Świat I

Recenzuje: Danuta Awolusi

Hologramowy Świat I to książka nieoczywista, zaskakująca, zupełnie inna. Prowadzi czytelnika przez kolejne sposoby patrzenia na rzeczywistość i jest ciekawą próbą zrozumienia świata oraz człowieka.

Zacznijmy może od tego, jaką formę przyjmuje publikacja Iwony Gajdy. Nie jest to powieść, nie jest to literatura popularnonaukowa, ale coś pomiędzy, coś, co wymyka się jednoznacznej klasyfikacji. Można określić tę publikację jako prozę filozoficzną, refleksyjną, zdecydowanie literacką, w której pojawia się narrator.

Na początku skupiamy się na świecie jako strukturze, świecie rozumianym nie tylko jako planeta czy środowisko życia, ale jako system energii, informacji, procesów biologicznych i świadomości. Autorka rezygnuje z klasycznej narracji fabularnej, bo zamiast bohatera dostajemy świadomość, która zmienia formy istnienia i perspektywy poznania.

Książka prowadzi czytelnika przez różne poziomy rzeczywistości. Startujemy od wiedzy dostępnej w Internecie i rozmów z naukowcami, przez refleksję nad kondycją planety i człowieka, aż docieramy do wizji rozwoju genetycznego, sztucznej inteligencji i możliwych konsekwencji technologicznego postępu. Dalej narracja oddala się od ludzkiego punktu widzenia, bo akcję śledzimy z perspektywy fotonu, atomu węgla, świadomości wszechświata, pamięci i zmysłów wykraczających poza ciało.

Hologramowy świat I pyta o granice poznania. Czy wiedza naukowa wystarcza, by zrozumieć świat, czy rozwój technologii prowadzi do odpowiedzialności, czy raczej do utraty kontroli? Czy człowiek pozostaje podmiotem, czy raczej staje się elementem większego procesu? Te rozważania stają się punktem dla szerszej dyskusji i każdy czytelnik musi pogłówkować samodzielnie.

Autorka porusza też tak ciekawe zagadnienie, jak transformacja. Nie tylko biologiczna czy technologiczna, ale także poznawcza. Zmiana perspektywy oznacza tu zmianę sposobu myślenia o czasie, ciele, tożsamości i istnieniu. Ludzka skala zostaje wielokrotnie podważona. Historia planety i wszechświata rozciąga się na miliony lat, a jednostkowe życie traci swoją centralną pozycję.

Hologramowy Świat I daje czytelnikowi przede wszystkim doświadczenie intelektualne. To książka dla tych, którzy lubią stawiać pytania zamiast szukać prostych odpowiedzi. Prawdziwa gratka dla osób zainteresowanych nauką, filozofią, świadomością i relacją człowieka z technologią. Lektura zdecydowanie poszerza pole widzenia i zmusza do konfrontacji z myślą, że świat nie musi być tym, czym wydaje się na co dzień.

To także książka wymagająca, nie klasyczna proza, ale literacka hybryda. Czytać trzeba uważnie, samodzielnie łączyć wątki, wyciągać wnioski. Dla jednych będzie intelektualną podróżą, dla innych – wyzwaniem. Z pewnością jednak będzie to przyjemność czytania i poznawania. Dawno nie miałam z czymś podobnym do czynienia, tym bardziej polecam!