Recenzja książki: Jaskółki. Powieść o kobietach mody PRL-u

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Moda to najlepsza ze sztuk. Najlepsza, bo praktyczna i pożądana. Modowa treść książki Jaskółki. Powieść o kobietach mody PRL-u wypełniają barwne niczym stroje modelek na czerwonych wybiegach, postaci królowych mody – zwiastunek oraz prekursorek wiosny i przemian.

Sięgając roku 1958, kiedy to w Warszawie założone zostało przedsiębiorstwo państwowe Moda Polska, Katarzyna Droga opisuje niełatwe początki: nazwa, logo, plakat firmowy, salony, kadra modelek i projektantów – wszystko to było potrzebne, by w czasach dominacji Chanel i Diora móc nie tylko zaistnieć, ale przede wszystkim wytrwać; by nieustannie promować w polskim przemyśle odzieżowym aktualne kierunki mody światowej. Mnóstwo miejsca w lekturze zajmuje postać dyrektorki artystycznej Jadwigi Grabowskiej, pod okiem której Moda Polska stała się marką symbolizującą elegancję w szarych czasach PRL-u. Pisze autorka o modelkach i projektantach, modowych prezentacjach, sezonowych kolekcjach, modnych tkaninach, pokazach, konkursach, festiwalach, targach, trendach, wywiadach, żurnalach, wielogodzinnych próbach, spotkaniach z dziennikarzami, znajomościach, uznaniu i krytyce – pisze jeszcze wiele więcej, łącząc przy tym życie prywatne z zawodowym bohaterek, opisując ich drogę do sławy oraz transformację z dziewcząt naiwnych i zahukanych na kobiety pewne siebie, świadome własnej wartości, dążące do uaktywnienia drzemiącego w nich artystycznego potencjału.

Publikacja Wydawnictwa Znak przedstawia zaledwie wycinek z dziejów polskiej mody: sceny z życia modelek i projektantów lat 60-tych XX wieku, ich wzloty i upadki, trudy kariery, profesjonalizm, westchnienia oraz tęsknoty, miłość i rozstania, pasje, nadzieje, plany na przyszłość, powody konkretnych zachowań, a także kulisy pokazów mody, likwidacje pionów i zwolnienia, decyzje trudne do podjęcia, niejednokrotne przekraczanie granic moralności, działania służb bezpieczeństwa oraz rozgrywanie ludźmi jak pionkami na szachownicy – wszystko to stanowi treść oddanej do rąk czytelnika powieści o tych, które – pracując w modowej branży – wyznaczały trendy mody i kanony piękna. Odnajdzie w publikacji czytelnik znane nazwiska ludzi ze świata kultury i sztuki, inne postaci są fikcyjne, ale mają swoje pierwowzory w rzeczywistości. Kursywą zapisano retrospekcje, służące lepszemu zrozumieniu kontekstu zachowań, motywacji oraz emocji bohaterów.

Książka Jaskółki. Powieść o kobietach mody PRL-u jest skarbnicą wiedzy o życiu i aktywności kobiet – ikon polskiego stylu.

Tagi: Proza literacka