Recenzja książki: Nauczycielka z getta

Recenzuje: Barbara Garczyńska

Historia Nauczycielki z getta zaczyna się w pełnym pozytywnych emocji sierpniu, kiedy to wraz z narzeczonym tytułowa bohaterka rozmawia o zbliżającym się ślubie, tuż po oficjalnych zaręczynach. Po kilku dniach dotychczasowa sielanka zostaje gwałtownie przerwana przez niejasne wiadomości o zbliżającej się wojnie.

Laura traci pracę w szkole, która zostaje zamknięta na czas niekreślony. Na Łódź spadają niemieckie bomby. Wielu ludzi ucieka, by schronić się u bliskich we wsiach, inni ukrywają się w piwnicach. Początkowo dziewczyna ucieka z narzeczonym żydowskiego pochodzenia, jednak strach o bliskich skłania ich do powrotu.

Życie w okupowanej Łodzi jest trudne, ale mają siebie nawzajem. Mimo trudności, strachu i zakazów ślub się odbywa. Przysięga niewiele ma wspólnego z uroczystością z marzeń, jednak młodzi i tak cieszą się tym ważnym dniem. Tłem dla wydarzeń jest stale pogarszająca się sytuacja Żydów. W mieście zostaje wytyczona przestrzeń, w której na niewielkim obszarze, otoczonym drutem, pilnowanym przez niemieckich katów, stłoczeni zostają wszyscy Żydzi. Piekło na ziemi i ciągła walka o przetrwanie oraz jedzenie stają się ich codziennością.   

Książka jest zapisem fabularnym niezwykle prawdopodobnych wydarzeń z życia w getcie żydowskim w czasie drugiej wojny światowej. Aneta Krasińska ukazuje przede wszystkim beznadziejne położenie Żydów i sposób, w jaki radzą sobie z głodem, chłodem, strachem i pracą ponad siły. Przedstawia także brutalność i nieczułość niemieckich żołnierzy, ale jednocześnie nie epatuje ponad miarę bolesnymi dla czytelnika oznakami nieludzkiego zachowania.

Nauczycielka z getta wzrusza, porusza, a jednocześnie nie przytłacza. Dobrze oddaje to fragment, w którym kłócą się dwaj chłopcy z getta:

 Nie chciałem, żeby się zmarnowała. Tatuś mówi, że jedzenia nie wolno wyrzucać – wyjaśnił z dumą.

- Ale to moja mucha i moje jedzenie! – chłopiec poczerwieniał ze złości i mocno zacisnął pieści.

Inne fragmenty autentycznie wyciskają łzy z oczu:

Śnieg wokół niej poczerwieniał. Leżące na nim dziecko traciło oddech. Wdziała uchodzące życie. Życie, któremu nie dane było rozkwitnąć.

Sceny śmierci przeplatają się z wydarzeniami niosącymi nadzieję na lepszą przyszłość. Upokorzenia mieszają się ze wspomnieniami o dawnym życiu:

pamiętała(…) Dzieci śpiewały piosenki, śmiały się i żartowały. Jak bardzo brakowało jej tego śmiechu. Gromadka dzieci w obszarpanych paltach w za dużych lub zbyt małych butach, z zaczerwienionymi od zimna policzkami maszerowały niemal w całkowitej ciszy.

Podczas lektury nie mogłam nadziwić się, jak prosto można pokazać piękno miłości w sercu wojny. Przykre doświadczenia bohaterów niemal ranią, ale ich małe radości – ogromnie cieszą. Autorka zachowuje równowagę między tragedią wojny a małymi radościami, które również pojawiają się w życiu bohaterów. Aneta Krasińska maluje słowem kolejne sceny, a czytelnik może odnieść wrażenie, jakby był ich uczestnikiem.

Grudniowe chłody dawały się wszystkim we znaki. Nikogo nie dziwiło, że kolejne drzewa znikały z parku czy podwórek, choć groziły za to surowe kary.

Choć nie ma wątpliwości, kto w getcie był oprawcą, a kto ofiarą, nawet niemieccy żołnierze przedstawieni są jako różnorodna grupa, w której znajdują się także ludzie nękani wątpliwościami. Niektórych z nich rozkazy Hitlera brzydzą tak, jak innych Żydzi.

Gdy musiał wykonywać rozkazy, które uwłaczały jego godności(…) Zagryzał zęby, nie chcąc o tym myśleć. Przed wojną nigdy by siebie nie podejrzewał, że może posunąć się do takich czynów. (…) Cierpiał na bezsenność…

Powieść ukazuje wojnę z kilku perspektyw, a przeczytanie jej daje głębokie poczucie wdzięczności za czas i miejsce, w którym żyjemy. Autorka przypomina też czytelnikom ważną prawdę:

Nie mamy wpływu na przeszłość, zróbmy więc wszystko, by zadbać o swoją przyszłość.

Warto z rady tej skorzystać. 

Tagi: Proza literacka

Kup książkę Nauczycielka z getta

Sprawdzam ceny dla ciebie ...

Zobacz także

Zobacz opinie o książce Nauczycielka z getta
Książka
Nauczycielka z getta
Aneta Krasińska
Inne książki autora
Matylda. Droga ku marzeniom
Aneta Krasińska0
Okładka ksiązki - Matylda. Droga ku marzeniom

Proletariacka Łódź oczekuje adekwatnego wynagrodzenia za ciężką, wielogodzinną pracę i rozrywki, która pozwoli jej odetchnąć od trudów dnia codziennego...

Słodki smak marzeń
Aneta Krasińska0
Okładka ksiązki - Słodki smak marzeń

Laura Kosińska wyjeżdża z rodzinnej wioski na studia do Warszawy i tu postanawia się osiedlić. Podejmuje pracę w agencji reklamy prowadzonej przez apodyktyczną...

Zobacz wszystkie książki tego autora
Recenzje miesiąca
Sekrety domu Bille
Agnieszka Janiszewska
Sekrety domu Bille
Morderstwo z malinką na deser
Monika B. Janowska
Morderstwo z malinką na deser
Witajcie w Chudegnatach
Katarzyna Wasilkowska
Witajcie w Chudegnatach
Freudowi na ratunek
Andrew Nagorski
Freudowi na ratunek
Do roboty!
Katarzyna Radziwiłł
Do roboty!
Imperium
Conn Iggulden
Imperium
Déja vu
Jolanta Kosowska
 Déja vu
Meduzy nie mają uszu
Adle Rosenfeld
Meduzy nie mają uszu
Pokaż wszystkie recenzje
Reklamy