Recenzja książki: Żeglarz. Podróż przez utracone portugalskie imperium

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Trwające najdłużej, bo przez ponad pięćset lat (1415–1999), ogólnoświatowe kolonialne imperium portugalskie, zapoczątkowało erę wielkich odkryć geograficznych oraz globalizację. Jak wtedy żyli ludzie, czym się zajmowali, czego się obawiali? Treść książki Żeglarz. Podróż przez utracone imperium portugalskie to historia wojen i odkryć będących uosobieniem morskiej potęgi.

Erika Fatland zabiera czytelnika w portugalską podróż rozpoczynającą się w hiszpańskim mieście portowym Santander. Poruszając się śladami dawnych Portugalczyków, autorka wpływa do Ceuty, gdzie w 1415 roku przed Bramą Kalifatu rozpoczęła się historia imperium portugalskiego. Odwiedza Przylądek Budżdur, Gwineę Bissau, Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą, Angolę, Przylądek Dobrej Nadziei, Mozambik, Indie, Sri Lankę, Cieśninę Malakka, Timor Wschodni, Japonię, Makau, Wyspę Świętej Heleny oraz Brazylię. Pisze o wyprawach i eksploracjach, gigantycznych flotach, morskich bitwach oraz ryzykownych przeprawach; o granicznych sporach, handlu niewolnikami, zasiedlaniu odizolowanych archipelagów, zakładaniu placówek handlowych i przejmowaniu ziemi; o wyboistych drogach, przepełnionych kościołach, inkwizycjach oraz epidemiach; pisze również o życiu na pustyni – najbardziej niegościnnym obszarze kuli ziemskiej. Sięga do czasów, kiedy to na początku XV wieku odważni żeglarze na niewielkich karawelach odbijali od portugalskiego wybrzeża, by zapuszczać się na sięgające coraz dalej nieznane tereny, a dzięki którym narodził się współczesny transport wodny. Wszystkie miejsca autorka szczegółowo opisuje, wyliczając ich cechy charakterystyczne, wyjaśniając nazwy, omawiając tamtejsze zwyczaje, rytuały, ceremonie oraz zasady życia.

Treść publikacji Wydawnictwa Sonia Draga opiera się na danych historycznych i geograficznych, ale też na historiach opowiedzianych przez ludzi spotknych przez Erikę Fatland podczas morskiej podróży, a dzięki którym czytelnik ma okazję poznać mnóstwo faktów, mitów, legend i ciekawostek, chociażby kakao bez posmaku goryczy, muszkatołową manię, tysiące małych latających ryb, zbielałe od błyskawic nocne niebo, wypełzające z piasku żółwie niemowlaki, przekształcone w muzea plantacje, ładunki przypraw, futurystyczne singapurskie drapacze chmur – te i wiele jeszcze innych niezwykłości czekają na kartach książki. Zasadniczą treść uzupełniają zamieszczone na wewnętrznych stronach okładki mapy Trasa podróży oraz Imperium portugalskie (wraz z linią demarkacyjną odgraniczającą strefy wpływów między Portugalią a Hiszpanią), mapki dotyczące miejsc odwiedzanych przez Erikę Fatland autorkę podczas podróży (przy niektórych podano powierzchnię, liczbę mieszkańców, język urzędowy, stolicę, dane dotyczące kontaktów z Portugalczykami) oraz trzy wkładki z kolorowymi, dobrze opisanymi zdjęciami autorki. Pomocą służą cytaty inspirujące, wcięcia w tekście, zamieszczona na końcu książki Oś czasu (od 200-100 p.n.e. do 1999r.) oraz przypisy dolne i końcowe.

Obfitująca w najdrobniejsze szczegóły, a oddająca historyczno – geograficzne realia treść książki Żeglarz. Podróż przez utracone imperium portugalskie jest pod każdym względem dopracowana, dzięki czemu czytelnik może zweryfikować informacje o odkrywcach, zdobywcach, kolonizatorach, handlarzach i misjonarzach.

Tagi: Literatura podróżnicza