Ogród

Mam wobec tej książki niezwykle mieszane odczucia. Z jednej strony to mocna, duszna opowieść, która angażuje emocjonalnie.  Z drugiej budzi we mnie wiele moralnych i etycznych wątpliwości, szczególnie dotyczących sposobu przedstawienia pedofilskich skłonności bohatera.

Najtrudniejsze jest to, że czytelnik zostaje wrzucony bardzo głęboko w psychikę Jaroslava. Autorka pozwala nam wejść w jego samotność, chaos i poczucie wyobcowania. Rozumiem zabieg literacki i jego cel, ale momentami budzi to we mnie niepokój: czy tak intymne, empatyczne ukazanie bohatera nie zaczyna balansować na granicy tłumaczenia rzeczy, których wytłumaczyć się nie da?

Nie chodzi o to, że książka próbuje usprawiedliwiać pedofilię -- nie robi tego. Ale sposób, w jaki czytelnik jest zmuszany do współodczuwania, pozostawia we mnie pytanie, czy taka forma nie ryzykuje niezamierzonego złagodzenia moralnego ciężaru tego tematu. To właśnie to napięcie między empatią a etycznym sprzeciwem sprawia, że lektura była dla mnie momentami szalenie niewygodna.

Po dwóch doskonałych i mocnych powieściach autorki przeczytałam "Ogród". I w tym przypadku mam duży problem z oceną tej książki, a właściwie jej fabuły. Podczas, gdy w poprzednich powieściach pewne rzeczy były dla mnie jasne, a nawet oczywiste, tak w tym przypadku już nie jest. Formalnie, to bardzo dobrze napisana książka, nie odbiegająca poziomem od wcześniejszych, ale w skali moralnej ocena nie jest już taka jednoznaczna. Dvorakova po mistrzowsku opisała problem z wielu stron, przytaczając argumenty za i przeciw. I niby wszystko jest oczywiste, a jednak rozkładając historię na czynniki pierwsze, można stanąć zarówno za, jak i przeciw każdemu bohaterowi z jego historią. Hm... to chyba dobrze świadczy o autorce i pokazuje, jak bardzo czującym i empatycznym jest ona człowiekiem, a przy tym także doskonałym i inteligentnym obserwatorem. Książka jest mocna, głęboka, wręcz porażająca. No ale tego można się było spodziewać. We mnie po lekturze pozostał niepokój.

Ps. Nie, chyba jednak nie mam problemu z oceną. To jest mistrzostwo.