Szokujące tajemnice autorów lektur szkolnych

Sławomir Koper po raz kolejny udowadnia, że historia nie musi być nudna i pełna patosu. W książce „Sekretne życie autorów lektur szkolnych” autor zrywa z klasycznym, szkolnym wizerunkiem polskich pisarzy jako niedoścignionych wzorców cnót, stawiając przed czytelnikiem ludzi z krwi i kości — pełnych pasji, słabości, tajemnic i kontrowersji.

Wielu z nas pamięta szkolne lekcje języka polskiego, podczas których uczono nas szacunku do narodowych wieszczów i klasyków literatury. Słowacki, Mickiewicz, Prus czy Żeromski funkcjonowali niemal jako święci — pozbawieni wad, niemal anielscy. Koper, z charakterystyczną dla siebie lekkością pióra i reporterskim zacięciem, burzy ten pomnikowy obraz. Autor sięga do prywatnych listów, wspomnień, pamiętników i zapisków, by pokazać, że nasi literaccy giganci także błądzili, cierpieli, kochali i... czasem mocno przesadzali z używkami.

Już sam pomysł, by spojrzeć na autorów szkolnych lektur przez pryzmat ich prywatnego życia, jest odświeżający i niezwykle atrakcyjny. W czasach, gdy szkolna edukacja często pomija kontekst biograficzny twórczości, Koper wypełnia tę lukę z rozmachem. Dowiadujemy się m.in. o erotycznych obsesjach Mickiewicza, narkotycznych eksperymentach Staffa, kłopotliwych chorobach Słowackiego czy homoseksualnych relacjach niektórych pisarzy. Nie są to jednak tanie sensacje. Koper zachowuje zdrową równowagę między anegdotą a faktami, bazując na źródłach i unikając moralizatorstwa.

Styl książki to jeden z jej największych atutów. Koper pisze lekko, z humorem, ale i z dużą dbałością o realia epoki. Potrafi skrócić dystans między współczesnym czytelnikiem a postaciami, które zwykle wydają się oderwane od rzeczywistości. Czytając o ich słabościach i życiowych dramatach, odbiorca zaczyna patrzeć na nich bardziej ludzko, a ich twórczość nabiera głębszego znaczenia.

Co istotne, książka nie ma charakteru demaskatorskiego czy tabloidowego. Nie chodzi tu o to, by „obrzydzić” poetów, ale by przywrócić im człowieczeństwo. Taka perspektywa nie odbiera im wielkości — przeciwnie, sprawia, że ich osiągnięcia wydają się jeszcze bardziej imponujące, skoro powstały mimo tylu trudności osobistych.

Dla nauczycieli i uczniów książka może być doskonałym uzupełnieniem szkolnego programu. Dla miłośników literatury — fascynującą podróżą w świat, którego nie pokazują podręczniki. Dla wszystkich innych — lekturą, która zaskakuje, bawi i uczy, jak bardzo złożone mogą być losy tych, którzy tworzyli naszą kulturę.

Podsumowując, „Sekretne życie autorów lektur szkolnych” to książka odważna, potrzebna i niezwykle interesująca. Sławomir Koper przypomina, że nawet wielcy twórcy byli tylko ludźmi — a może właśnie dlatego ich dzieła są tak uniwersalne i poruszające.