Tajemnice niemieckich obozów koncentracyjnych

"Tajemnice niemieckich obozów koncentracyjnych" Krzysztofa Drozdowskiego to świadectwo ogromnego bestialstwa, obraz piekła na ziemi zgotowanego przez ludzi ludziom. 

To, co przeraża najbardziej to to, że oprawcy nie czuli, by robili coś złego. Dla nich więźniowie byli niczym śmieci, nic niewarte jednostki do torturowania, eksperymentów medycznych, pionki w ich chorej ideologicznej grze. 

Człowiek, choć mam ogromną ochotę napisać potwór, przekraczając bramę obozu bez mrugnięcia okiem zabijał dorosłych, dzieci, obdzierał ich z godności, okradał. A po skończonej zmianie wracał do domu, oczywiście nieswojego, także odebranego niewinnym ludziom, do swojej rodziny, całował żonę, dawał buziaka dzieciom na przywitanie. Jak mogli mieć dwie tak bardzo różniące się od siebie twarze?? 

Wracając do książki... Krzysztof potrafi pisać tak, by inni chcieli czytać. Choć w swoich publikacjach porusza cholernie trudne, dla wielu także niewygodne, tematy, choć wywołują nerwy, płacz, nienawiść, poczucie niesprawiedliwości, to jednak czytelnik nie jest w stanie się oderwać od książki przed jej końcem. 

Nie jest to sztywna książka naukowa o historii obozów. Jest to zbiór spraw, które nigdy nie ujrzały światła dziennego, które przez dziesiątki lat były sukcesywnie spychane na margines, klasyfikowane jako te mniej ważne. 

Co mnie osobiście bardzo zszkokowało- system obozów powstał już w 1933 roku! Co prawda pierwotnie spełniały inne zadania, z biegiem lat zaczęto je udoskonalać, zmieniać w miejsca zagłady, przemocy, wszechobecnej śmierci. Wykańczalni życia. 

"Książka na taki temat nie może być łatwa, ale trzeba o nim pisać i mówić, bo – jak proroczo zauważył jeden z esesmanów – plan Hitlera zakładał, że nawet gdyby znaleźli się świadkowie, nikt im nie uwierzy."

Wywołuje bardzo silne emocje. Zmusza do refleksji, przemyśleń, zostaje w pamięci na dłuższy czas.

Nie jest książką do poduszki. Wymaga skupienia, zachowania powagi, czytania w miejscu odpowiednim do okoliczności, nie w łóżku. 

Jest też niezwykle cennym świadectwem, nośnikiem wiedzy, którą powinien przeczytać każdy. 

Szczególnie teraz- w czasach idealizowania obozów. Podważania ich istnienia i tego, kto był ich prowodyrem.

Po książkę „Tajemnice niemieckich obozów koncentracyjnych” sięgnęłam bez wahania. To już szósty tom serii „Tajemnice historii”, a ja, na każdą kolejną części czekam z niecierpliwością. Krzysztof Drozdowski to dla mnie nazwisko, które jest gwarancją rzetelności. Cenię go jako historyka, ale też jako autora, który potrafi pisać tak, że nawet trudny, ciężki temat wciąga i nie pozwala odłożyć książki na półkę. Nie tworzy akademickiego wykładu, on opowiada historię tak, że zwykły czytelnik zaczyna chłonąć fakty i chce wiedzieć więcej.

Już sama okładka, choć surowa, chłodna, utrzymana w odcieniach, które przywodzą na myśl obozową rzeczywistość wprowadza w klimat, całej tej serii. Tytuł nie jest przypadkowy. Słowo „tajemnice” zobowiązuje. I rzeczywiście, ta książka nie powiela znanych nam obrazów z podręczników. My wszyscy znamy ogólny zarys, jakim są druty kolczaste, krematoria, selekcje, niewyobrażalne cierpienie. Ale czy naprawdę wiemy, jak funkcjonował cały ten mechanizm od środka?

Autor pokazuje, że system obozowy był czymś znacznie bardziej rozbudowanym, niż powszechnie się uważa. Obozy nie były jedynie miejscami izolacji, stały się precyzyjnie zarządzanymi „instytucjami”, podporządkowanymi ideologii i ekonomii wojny. Dowiadujemy się, jak wyglądała ich struktura administracyjna, kto nimi zarządzał, jak wyglądało rozmieszczenie na terenie Europy i jak ogromna była ich liczba. Szacuje się, że w całym systemie niemieckich obozów, wliczając główne obozy koncentracyjne, podobozy, obozy pracy i mniejsze jednostki, istniało ponad 40 tysięcy różnego rodzaju miejsc odosobnienia i kaźni. Ta liczba dosłownie mnie zmroziła. Bo przecież najczęściej mówimy tylko o tych najbardziej znanych jak Auschwitz, Dachau, Majdanku… A co z setkami mniejszych, rozsianych po mapie okupowanej Europy?

Najbardziej wstrząsające było dla mnie uświadomienie sobie, jak bardzo ten system był zorganizowany. Jak działał jak dobrze naoliwiona machina. Jak obozy stawały się „laboratoriami” ideologii, miejscami testowania metod, które później wdrażano na masową skalę. I ten fakt, który mnie dosłownie zszokował... istnienie domów publicznych w obozach koncentracyjnych. W miejscu, gdzie człowiek był sprowadzony do numeru, gdzie odbierano mu godność i życie, funkcjonowały takie „instytucje”. Jak bardzo wypaczona musiała być moralność twórców tego systemu? Jak daleko może się posunąć człowiek, gdy ideologia staje ponad sumieniem?

Autor porusza też kwestie wiedzy i niewiedzy, piruszając temat ile społeczeństwo niemieckie naprawdę wiedziało? Czy można było nie wiedzieć? Dlaczego świat tak długo nie reagował? I najbardziej przejmujące pytanie to, czy rzeczywiście zakładano, że nawet jeśli znajdą się świadkowie, nikt im nie uwierzy?

Podczas lektury towarzyszyły mi silne emocje od niedowierzania, przez gniew, po bezradność. To nie jest książka, którą czyta się „lekko”. To książka, która boli. Ale jednocześnie uczy. Zmusza do myślenia. Otwiera oczy na fakty, które gdzieś funkcjonują w tle zbiorowej świadomości, ale rzadko są tak jasno i konkretnie przedstawione.

Najbardziej podobało mi się to, że autor nie epatuje okrucieństwem dla samego efektu. On pokazuje mechanizm. Analizuje. Składa elementy układanki. I robi to w sposób przystępny, a jednocześnie niezwykle merytoryczny. Dzięki temu czuję, że nie tylko przeczytałam kolejną książkę historyczną, lecz poszerzyłam swoją wiedzę.

Jeśli interesuje Was historia II wojny światowej, jeśli chcecie wyjść poza znane schematy i zobaczyć mniej oczywiste aspekty funkcjonowania obozów koncentracyjnych, to polecam tę książkę z całego serca. To trudna, ale bardzo potrzebna lektura. I kolejny dowód na to, że seria „Tajemnice historii” trzyma wysoki poziom.

Choć od czasów II wojny światowej minęło wiele lat, nadal budzą grozę wśród byłych więźniów i kolejnych pokoleń odwiedzających je osób. Miejsca kaźni i pamięci o zbrodniach hitlerowskich to nie tylko przestrzeń morderczej pracy i okrutnych tortur, ale również obszary pełne sekretów związanych z funkcjonowaniem obozów w czasie światowego konfliktu. Krzysztof Drozdowski w książce pt. „Tajemnice niemieckich obozów koncentracyjnych” z oferty Wydawnictwa Replika raz jeszcze otwiera przed czytelnikami obozowe bramy i zaprasza do niełatwej, choć niezmiernie ciekawej lektury, w której znajdziecie mnóstwo nieznanych dotąd informacji z lagrowej rzeczywistości.

Autor skoncentrował swoje rozważania nie tylko na najbardziej rozpoznawalnych miejscach, takich jak Auschwitz-Birkenau czy KL Dachau, lecz także na mniej znanych filiach i podobozach rozsianych po okupowanej Europie. Takie ujęcie buduje szerszy kontekst funkcjonowania nazistowskiej machiny terroru, która była bezwzględnie realizowanym systemem eksterminacyjnym.

Wartka narracja w połączeniu z relacjami świadków, zapisami z dokumentów oraz opracowań historycznych pokazuje, jak wyglądała codzienność więźniów z uwzględnieniem jej najbardziej przejmujących etapów w obozowej egzystencji. Szczególnie poruszające są fragmenty dotyczące sportu i życia seksualnego w obozach, kar cielesnych oraz cynicznej biurokracji, która sprowadzała ludzkie życie do numeru w kartotece.

„Tajemnice niemieckich obozów koncentracyjnych” przyciągną zarówno pasjonatów historii, jak i osoby dopiero rozpoczynające przygodę z obozową tematyką. Dzięki tej książce nawet trudne zagadnienia stają się zrozumiałe, a logiczna konstrukcja rozdziałów ułatwia śledzenie historycznego wywodu. Co ważne, Drozdowski nie pozwala Nam zapomnieć, że za każdą statystyką kryją się konkretne ludzkie losy i przerwane życiorysy.

Jako miłośniczka prozy autora i kolekcjonerka książek z cyklu „Tajemnice historii”, gorąco polecam Wam tę lekturę, bo znalazłam w niej wiele ciekawostek, które z pewnością przekażę młodym pokoleniom. 👌