Historia współczesna

„Historia współczesna” to literacki cios wymierzony prosto w splot słoneczny, po którym trudno złapać oddech. Tomasz Mitra stworzył dzieło, które od pierwszych stron rezygnuje z uprzejmości wobec czytelnika, zamiast tego serwując nam brutalną, niemal fizyczną konfrontację z rzeczywistością pozbawioną filtrów. To nie jest książka, którą się czyta do poduszki dla relaksu - to pozycja, która świdruje pod czaszką i zostawia tam trwały ślad.

Najmocniejszym filarem tej powieści jest bez wątpienia konstrukcja głównego bohatera. To postać fascynująca, a zarazem głęboko niepokojąca. Jego umysł przypomina precyzyjny skaner - potrafi w ułamku sekundy rozebrać drugiego człowieka na czynniki pierwsze, skatalogować go i przypisać mu konkretną, często użytkową rolę. Ta chłodna, analityczna inteligencja imponuje, ale jednocześnie dystansuje. Autor z wielką odwagą prowadzi narrację z perspektywy kogoś, kto na świat patrzy przez pryzmat cynizmu i pewnego rodzaju intelektualnej wyższości. Śledzenie toku myślenia tej postaci to spacer po krawędzi: z jednej strony podziwiamy błyskotliwość obserwacji, z drugiej czujemy narastający dreszcz przerażenia, widząc, jak bardzo wyprany z empatii jest ten „człowiek sukcesu”.

Stylistyka Mitry jest ostra jak skalpel. Autor nie bawi się w kwieciste metafory tam, gdzie wystarczy surowy, bezpośredni opis. Język tej powieści jest gęsty, męski, przesiąknięty specyficzną energią wielkomiejskiego pędu. To właśnie ta bezkompromisowość w operowaniu słowem sprawia, że świat przedstawiony wydaje się tak boleśnie autentyczny. Nie znajdziemy tu literackiego pudru; jeśli coś jest brudne, boli lub śmierdzi porannym kacem i poczuciem moralnego wyczerpania, autor opisuje to bez najmniejszego zawahania.

Trzeba jednak uczciwie przyznać, że nie jest to lektura dla każdego. Powieść jest brutalna, nie szczędzi wulgaryzmów i operuje bardzo specyficznym, momentami czarnym i bezlitosnym humorem. Dla mnie ta warstwa była strzałem w dziesiątkę - uwielbiam taką dawkę ironii i braku poprawności - jednak czytelnicy szukający w literaturze łagodności mogą poczuć się przytłoczeni. To studium rozpadu, gdzie wraz z rosnącym kontem bankowym bohater coraz bardziej zapada się w emocjonalną pustkę, a granica między zdrową ambicją a destrukcyjnym narcyzmem zaciera się całkowicie.

Słabą stroną dla niektórych może być wspomniana wcześniej arogancja bohatera, która bywa momentami trudna do udźwignięcia, jeśli jako czytelnicy szukamy w postaciach literackich choćby krztyny „dobra”. Tutaj jednak jest to zabieg celowy i niezwykle trafny - to właśnie ten dyskomfort napędza całą dynamikę książki.

Największe brawa należą się za finał. W dobie przewidywalnych historii, gdzie zakończenie można odgadnąć w połowie lektury, Mitra trzyma nas w niepewności do ostatniej kropki. Koniec nie przynosi łatwego ukojenia, za to stawia przed nami fundamentalne pytania o cenę, jaką płacimy za współczesny wyścig szczurów i o to, co właściwie zostaje z człowieka, gdy zdejmie się z niego maskę sukcesu.

To książka niewygodna, głośna i niezwykle potrzebna w czasach, gdy wszyscy biegniemy, nie wiedząc dokładnie, co chcemy dogonić.

Informacje dodatkowe o Historia współczesna:

Wydawnictwo: Novae Res
Data wydania: 2026-02-27
Kategoria: Kryminał, sensacja, thriller
ISBN: 9788383737690
Liczba stron: 504
Język oryginału: polski
Dodał/a opinię: auraliteracka