Nadzieja i tęsknota. Rozstanie to powieść historyczna, która w charakterystyczny dla Joanny Jax sposób splata losy bohaterów uwikłanych w wielką historię z bardzo intymnymi dramatami osobistymi. Akcja książki rozgrywa się w burzliwym okresie po rozbiorach Rzeczypospolitej i po upadku insurekcji kościuszkowskiej, kiedy świat znany bohaterom rozsypuje się na ich oczach, a przyszłość staje się niepewna i pełna lęku. To opowieść o rozdarciu między nadzieją a rezygnacją, o tęsknocie za ojczyzną, stabilnością i utraconym poczuciem bezpieczeństwa, ale też o próbach budowania życia na nowo w rzeczywistości, która nie daje żadnych gwarancji.
Fabuła koncentruje się na kilku splecionych ze sobą wątkach rodzinnych i politycznych. Miłosz i Aleksandra próbują odnaleźć się po utracie ojczyzny i ułożyć codzienność w Kamieńcu, jednak ich spokój jest tylko pozorny. W tle ich historii rozwija się dramat Klementyny, która za wszelką cenę próbuje odzyskać swoją córkę uprowadzoną przez szwagierkę. Jej desperacja stopniowo przeradza się w obsesję i prowadzi ją do granic obłędu, co stanowi jeden z najbardziej emocjonalnie intensywnych wątków powieści. Równolegle obserwujemy losy Konstancji Duniny, która podejmuje trudną decyzję oddania swojego syna pod opiekę zakonnic, wierząc, że w ten sposób zyska przychylność męża i poprawi swoją sytuację rodzinną. Te wybory pokazują, jak bardzo kobiety w tamtych czasach były uwikłane w zależności społeczne i emocjonalne, często podejmując decyzje wbrew sobie.
Ważnym tłem wydarzeń jest dynamiczna sytuacja polityczna Europy, w której pojawia się postać Napoleona Bonapartego. Jego rosnąca potęga budzi w bohaterach nowe nadzieje, szczególnie w Miłoszu, który postanawia opuścić Kamieniec i dołączyć do wojsk francuskiego przywódcy. Jego decyzja staje się symbolem wiary w możliwość odzyskania wolności, ale jednocześnie oznacza kolejne rozstanie i pogłębienie emocjonalnych ran wśród bliskich. W tym czasie Aleksandra i Klementyna wracają do majątku Laudańskich, gdzie szybko wpadają w kolejne tarapaty, co tylko podkreśla, jak niebezpieczna i nieprzewidywalna stała się ich rzeczywistość.
Bohaterowie powieści są bardzo wyraziści i wielowymiarowi. Każdy z nich zmaga się z innym rodzajem straty – jedni tracą ojczyznę, inni dzieci, jeszcze inni poczucie własnej tożsamości. Emocje w książce są intensywne i często skrajne: od nadziei i miłości, przez tęsknotę i żal, aż po rozpacz i szaleństwo. Autorka bardzo umiejętnie pokazuje, jak wydarzenia historyczne wpływają na psychikę jednostek, jak wielka historia wdziera się w prywatne życie i zmienia je nieodwracalnie. Szczególnie mocno wybrzmiewa motyw rozstania – zarówno fizycznego, jak i emocjonalnego – który przenika niemal każdy wątek fabularny.
Wśród najważniejszych motywów książki można wyróżnić motyw utraconej ojczyzny, emigracji i walki o przetrwanie w nowych realiach. Istotna jest również kwestia rodziny, często rozbitej przez konflikty, decyzje polityczne lub osobiste dramaty. Pojawia się także motyw macierzyństwa ukazanego w sposób niejednoznaczny – pełnego poświęceń, ale też trudnych wyborów i bólu. Nie brakuje też motywu nadziei, która mimo wszystko towarzyszy bohaterom, nawet wtedy, gdy ich sytuacja wydaje się bez wyjścia.
Styl Joanny Jax jest płynny, przystępny i bardzo obrazowy. Autorka potrafi wciągnąć czytelnika w świat przedstawiony już od pierwszych stron, budując napięcie stopniowo i konsekwentnie. Jej narracja łączy elementy powieści historycznej z obyczajową, dzięki czemu historia jest zarówno emocjonalna, jak i osadzona w konkretnym kontekście epoki. Czyta się ją szybko, mimo że porusza trudne tematy, ponieważ dialogi i opisy są naturalne, a bohaterowie wiarygodni w swoich reakcjach i wyborach.
Całość tworzy poruszającą opowieść o ludziach rzuconych w wir historii, którzy muszą podejmować decyzje często przekraczające ich siły. To historia o miłości, która nie zawsze daje oparcie, o rodzinie, która bywa źródłem zarówno bezpieczeństwa, jak i bólu, oraz o nadziei, która mimo wszystko nie gaśnie nawet w najtrudniejszych momentach. Książka pozostawia czytelnika z refleksją nad kruchością ludzkiego losu i siłą uczuć, które potrafią przetrwać nawet największe życiowe zawieruchy. To pozycja dla osób, które lubią emocjonalne powieści historyczne, w których wielka historia splata się z dramatami zwykłych ludzi, tworząc opowieść pełną napięcia, wzruszeń i życiowej prawdy.
Wydawnictwo: Skarpa Warszawska
Data wydania: 2026-03-11
Kategoria: Historyczne
ISBN:
Liczba stron: 352
Dodał/a opinię:
Małgorzata Styczeń
Nowa przygoda ferajny ze szkolnej ławki! Przygotujcie się na najbardziej niezwykłe spotkanie w historii ferajny ze szkolnej ławki! Tym razem nasi bohaterowie...
Początek lat sześćdziesiątych. Zimna wojna się zaostrza, na świecie wrze, a Polacy próbują odnaleźć się w gomułkowskiej „małej stabilizacji”...