„Ocalić wzruszenie. Autobiografia poetycka” to wyjątkowy zbiór, który pozwala czytelnikowi wejść w intymną przestrzeń życia i duchowości księdza Jana Twardowskiego. Nie jest to klasyczna autobiografia prowadzona linearną narracją, lecz opowieść o człowieku zapisana w wierszach – subtelna, pełna pokory i czułości wobec świata. Sam ksiądz Twardowski pisał, że dzieląc się utworem, człowiek dzieli się sobą. W tym tomie ta myśl wybrzmiewa szczególnie mocno.
Zbiór obejmuje aż 210 wierszy z różnych okresów twórczości poety. Dzięki temu czytelnik może prześledzić jego drogę – od młodzieńczych doświadczeń i atmosfery domu rodzinnego, przez studia filologiczne, dramatyczne przeżycia wojenne oraz udział w konspiracji, aż po lata kapłaństwa i niespodziewaną, późną popularność. Poezja księdza Twardowskiego staje się tu swoistą kroniką życia, w której fakty historyczne i osobiste doświadczenia zostają przefiltrowane przez wrażliwość poety.
Szczególnie poruszające są wiersze odnoszące się do wojny i powojennej rzeczywistości. Nie ma w nich patosu ani rozbudowanych opisów grozy – jest raczej cicha refleksja nad kruchością człowieka i potrzebą nadziei. Podobnie w utworach inspirowanych pracą duszpasterską: czy to w wiejskiej parafii, czy w szkole specjalnej, ksiądz Twardowski dostrzegał w drugim człowieku przede wszystkim jego niepowtarzalność i godność. Ta perspektywa nadaje jego liryce autentyczność i głębię.
Ważnym elementem tomu są wiersze poświęcone wierze – proste w formie, a zarazem niezwykle głębokie. Charakterystyczny dla księdza Twardowskiego styl, łączący humor, paradoks i dziecięcą ufność, sprawia, że tematy religijne nie przytłaczają, lecz otwierają przestrzeń do osobistej refleksji. Wiersz „Jezu, ufam Tobie”, napisany w warszawskim szpitalu przy ulicy Banacha, nabiera w tym kontekście szczególnej mocy – jest jak ostatnie wyznanie zaufania, spokojne i pogodne mimo bliskości śmierci.
Cennym dopełnieniem zbioru jest odnaleziony po latach i wcześniej niepublikowany utwór „*** (Choć jedną chwilę dzieciństwa)”. Ten wiersz, pełen tęsknoty za prostotą i czystością dziecięcego spojrzenia, doskonale wpisuje się w całość tomu. Pokazuje, jak istotnym motywem w twórczości księdza Twardowskiego była potrzeba zachowania w sobie wrażliwości – tytułowego wzruszenia.
Na uwagę zasługuje także piękne wydanie książki. Staranny dobór tekstów, przemyślana kompozycja oraz komentarz Aleksandry Iwanowskiej, która określiła tom jako obraz „życia wpisanego w wiersze”, pomagają czytelnikowi odczytać go jako spójną opowieść. To nie tylko antologia, lecz świadomie ułożona historia człowieka, który poprzez poezję opowiada o swojej drodze.
„Ocalić wzruszenie. Autobiografia poetycka” to książka dla tych, którzy szukają literatury pełnej ciszy, refleksji i autentyczności. Poezja księdza Twardowskiego nie epatuje wielkimi słowami – przeciwnie, uczy uważności na drobiazgi, na drugiego człowieka, na Boga obecnego w codzienności. To lektura, która nie tyle dostarcza literackich fajerwerków, ile zostawia w sercu czytelnika delikatne, ale trwałe światło.
Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
Data wydania: 2026-01-21
Kategoria: Poezja
ISBN:
Liczba stron: 272
Dodał/a opinię:
Beata Zielonka
O świętym Janie Chrzcicielu wiemy dużo i mało. Nie wiemy, co działo się z nim w czasie długiego pobytu na pustyni. Wiemy natomiast, że chciał przygotować...
Trzy pytania z dnia Pierwszej Komunii Świętej trzeba sobie stawiać przy drugiej, dwudziestej, siedemdziesiątej, sto pięćdziesiątej i ostatniej Komunii...