Recenzja książki: Żniwo Ognia. Ostrze sierpa

Recenzuje: Danuta Awolusi

Teofil Kłosek powraca w kolejnej odsłonie serii Żniwo ognia. Jego przejmujące losy naprawdę mocno angażują – wojna, tęsknota, rozpacz, cierpienie, głód i strach. I nadzieja, która to się rozpala, to gaśnie. Ostrze sierpa to wyjątkowa historia, która pokazuje, jak skomplikowane mogą być losy jednego człowieka. I jak brutalna jest wojna.

Teofil stał się więźniem sowieckiego reżimu. Jest stale przesłuchiwany, ale przy życiu trzyma go myśl, że kiedyś się stamtąd wydostanie. Piekło łagrów, gdzie zmuszano go do ciężkiej pracy, jest porażające. Tu zachowanie człowieczeństwa jest wyzwaniem. Mimo to Teofil Kłosek stawia czoła codzienności. Okazuje się bowiem, że nawet w takim miejscu jest możliwa solidarność, a ci, którzy znajdą w sobie siłę, mają szansę przetrwać.

Większość z nas miała styczność z powieścią Inny świat Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Myślę, że Ostrze sierpa koresponduje z tą niezwykłą lekturą, bo w obu książkach dostrzegamy pewne mechanizmy: człowiek uwikłany w piekło sowieckich łagrów, potwornych obozów przymusowej pracy, może się poddać, wybrać samobójczą śmierć, ale może też próbować walczyć, wyrywać resztki godności. A czasem zdarza się i tak, że ujawnia się ta gorsza strona natury człowieka, której nie chcemy znać. Teofil Kłosek musiał oglądać ją w różnych odsłonach. Nie zmienia to faktu, że on sam pozostaje człowiekiem dobrym, chce pomagać. Nie brakuje mu także sprytu.

Dla Teofila zesłanie to doświadczenie graniczne, najczarniejszy sen. Jednak świadomość, że utracił także bliskich, dawne życie, jeszcze mocniej podkopuje jego wiarę w lepsze jutro. Jutra po prostu nie ma. Moment zwolnienia z łagrów nie zamyka historii. Wolność ma gorzki smak, niczego nie oddaje i nie przynosi ukojenia. Ludzie wychodzą z obozów wyniszczeni, z doświadczeniami, których nie da się zostawić za sobą. Teofil także musi zdecydować, co dalej. Czy iść w stronę armii Andersa, czy szukać innej drogi. I czy po tym wszystkim w ogóle możliwe jest jeszcze normalne życie?

I choć Ostrze sierpa pokazuje człowieka w sytuacji absolutnie skrajnej, a codzienność życia Teofila Kłoska to zapis cierpienia, to jednak Andrzej H. Wojaczek nie odbiera czytelnikowi nadziei. W tej lekturze jest jakaś siła, która każe wierzyć, że bohater w końcu dotrze do bezpiecznej przystani. Wraz z nim przeżywamy piekło, ale też masę wzruszeń, chwil niemal pięknych.

Autor snuje narrację w taki sposób, że łatwo się zatracić w tej opowieści. Teofil Kłosek, sympatyczny Ślązak, staje się na chwilę naszą bratnią duszą. I chyba to sprawia, że ta seria jest tak wyjątkowa. Czekam na tom trzeci, by przekonać się, gdzie podzieje się Teofil, czy uda mu się odnaleźć szczęście.

Ostrze sierpa to przejmująca opowieść o człowieczeństwie i wojnie. To historia o tym, co dzieje się z człowiekiem, kiedy zostaje pozbawiony wszystkiego, co wcześniej definiowało jego świat. Polecam!

Tagi: Proza literacka Literatura przygodowa