Recenzja książki: Sztuka bycia człowiekiem. Wychowanie a poszukiwanie wartości i sensów życia

Recenzuje: Danuta Szelejewska

Każda osoba ludzka posiada przynależną sobie godność. Bez względu na status społeczny, posiadane dobra materialne oraz stan zdrowia, wszyscy zobowiązani jesteśmy do szanowania siebie nawzajem. Ponieważ czasy współczesne charakteryzują się gonitwą myśli i działań, dostrzeganie i respektowanie potrzeb drugiego człowieka nie zawsze traktowane jest z należytą odpowiedzialnością. Książka Sztuka bycia człowiekiem jest wyzwaniem dla każdego z nas. Zamieszczone w niej artykuły, eseje, wspomnienia, notatki i szkice omawiają poruszony problem z wielu perspektyw.

Autentycznego człowieczeństwa trzeba się uczyć od najmłodszych lat. Autorki skupiają swoje rozważania na problematyce człowieka i przynależnego mu dobra. Całość podzielona jest na dwie części. Adresatami pierwszej są w głównej mierze nauczyciele małych dzieci, młodzieży i studentów. Ich zadaniem jest odnalezienie oraz utrwalenie w wychowankach tych wszystkich wartości, które w przyszłości będą wykorzystane w celu szerzenia prawdy, dobroci i miłości. Odpowiedzialna rola wychowania przynależna jest również rodzinie, a także środkom społecznego przekazu. Wśród cech koniecznych zostały wymienione: życzliwość, tolerancja, odwaga, umiejętność sprzeciwiania się nienawiści i pokusom. Z powyższego wynika, że w stawaniu się człowiekiem nie może przeszkodzić nawet postęp cywilizacyjny.

Druga część rozważań poświęcona jest stworzonej w 1996 roku serii Nauczyciele-Nauczycielom, na którą składają się książki pedagogiczne propagujące twórcze spojrzenie na dziecko. Akcentując przenikające się w młodym człowieku trzy sfery: somatyczną, psychiczną i duchową, zauważają w nim zarówno byt ludzki, jak i bycie ludzkie. W kolejnych punktach autorki omawiają między innymi wizję szkoły i uczniów, znaczenie muzyki i zabawy, kwestię praw dziecka i sprawę pokoju. Dodatek stanowią aneksy, zawierające kwestionariusz ankiety, biogramy redaktorek, spis książek należących do serii Nauczyciele-Nauczycielom, dane recenzentów serii oraz album, na który składają się kolorowe fotografie osób bezpośrednio związanych z serią.

Wydana nakładem Impulsu książka Sztuka bycia człowiekiem napisana jest językiem raczej suchym, konkretnym, sprawozdawczym. Należy do literatury specjalistycznej, co wyraźnie zawęża grono jej odbiorców. A szkoda, ponieważ do „bycia człowiekiem” powołani zostaliśmy wszyscy bez wyjątku. Nikt więc nie powinien czuć się zwolniony z obowiązku ocalenia człowieczeństwa w człowieku. Dzięki temu życie bez wątpienia stałoby się piękniejszym i szczęśliwszym.